Co stanowi przepis
Art. 486 KPC w obecnym brzmieniu składa się wyłącznie z § 2, ponieważ § 1 został uchylony. Przepis nakłada na przewodniczącego oraz na sąd obowiązek podejmowania czynności w taki sposób, aby pierwsze posiedzenie w sprawie odbyło się nie później niż dwa miesiące od dnia wniesienia pozwu. Dotyczy to spraw, o których mowa w art. 485 § 2(1) KPC, czyli określonej kategorii spraw rozpoznawanych w postępowaniu nakazowym. Przepis wskazuje przy tym, że chodzi o pierwsze posiedzenie wyznaczone w jednym z trzech celów: wydania nakazu zapłaty, rozpoznania sprawy albo nadania jej innego biegu. Jeżeli pozew był dotknięty brakami, dwumiesięczny termin liczy się nie od dnia jego wniesienia, lecz od dnia usunięcia tych braków.
Kiedy ma zastosowanie
Norma z art. 486 § 2 KPC znajduje zastosowanie wyłącznie w sprawach objętych odesłaniem do art. 485 § 2(1) KPC, a nie do wszystkich spraw nakazowych czy w ogóle cywilnych. Adresatem obowiązku jest organ procesowy - przewodniczący wydziału lub składu oraz sąd - a nie strony postępowania. Chodzi o czynności organizacyjne i sprawnościowe: zarządzenia, wyznaczanie terminów, kierowanie sprawy na posiedzenie niejawne lub rozprawę. Termin ma charakter instrukcyjny, to znaczy służy dyscyplinowaniu pracy sądu i przyspieszeniu rozpoznania sprawy. Jego przekroczenie nie powoduje samo w sobie nieważności czynności podjętych po upływie dwóch miesięcy.
Przykład
Przedsiębiorca wnosi pozew o zapłatę należności wynikającej z dokumentu, który uzasadnia rozpoznanie sprawy w trybie objętym art. 485 § 2(1) KPC. Pozew zawiera brak formalny - nie dołączono odpisu dla strony przeciwnej - więc przewodniczący wzywa do jego uzupełnienia. Powód usuwa brak po dwóch tygodniach i dopiero od tego dnia rozpoczyna bieg dwumiesięczny termin z art. 486 § 2 KPC. W tym okresie sąd powinien albo wydać nakaz zapłaty na posiedzeniu niejawnym, albo skierować sprawę do rozpoznania w innym trybie, albo nadać jej inny bieg.
Częste nieporozumienia
Najczęstszym błędem jest traktowanie dwóch miesięcy jako terminu, którego naruszenie daje stronie roszczenie procesowe o uchylenie późniejszych czynności sądu. Tak nie jest - jest to termin instrukcyjny, a właściwym narzędziem reagowania na przewlekłość pozostają odrębne instrumenty przewidziane w przepisach o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Drugim nieporozumieniem jest liczenie terminu zawsze od daty wniesienia pozwu, także wtedy, gdy pismo było dotknięte brakami; przepis wyraźnie przesuwa wówczas początek biegu na dzień ich usunięcia. Trzecim błędem jest rozciąganie art. 486 § 2 KPC na wszystkie sprawy nakazowe, podczas gdy odnosi się on tylko do kategorii wskazanej w art. 485 § 2(1) KPC. Warto też pamiętać, że uchylenie § 1 oznacza, iż dawna treść tego paragrafu nie może być powoływana jako obowiązująca podstawa. W sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.