Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.
Aktualizacja: 18 sierpnia 2026
§ 1.Nakaz zapłaty sąd wydaje na posiedzeniu niejawnym.
§ 2.Czynności w sprawie, z wyłączeniem prowadzenia rozprawy i wydania wyroku, może wykonywać referendarz sądowy.
Zapytaj o orzecznictwo do art. 480(4) KPC
Odpowiedź z cytowanymi sygnaturami, do sprawdzenia w źródle.
Art. 480(4) KPC zawiera dwie proste, ale istotne organizacyjnie reguły dotyczące postępowania nakazowego. Zgodnie z § 1 nakaz zapłaty sąd wydaje na posiedzeniu niejawnym, czyli bez wyznaczania rozprawy i bez udziału stron. Oznacza to, że sąd bada żądanie pozwu wyłącznie na podstawie treści pozwu i dołączonych do niego dokumentów, a pozwany nie jest wcześniej wysłuchiwany. Paragraf 2 przesądza natomiast, że czynności w sprawie może wykonywać referendarz sądowy, z wyłączeniem prowadzenia rozprawy i wydania wyroku. Referendarz jest zatem uprawniony między innymi do podejmowania czynności zmierzających do wydania nakazu zapłaty, natomiast merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy wyrokiem po przeprowadzeniu rozprawy pozostaje zastrzeżone dla sędziego.
Przepis znajduje zastosowanie w sprawach rozpoznawanych w postępowaniu nakazowym, a więc wtedy, gdy powód wnosi o wydanie nakazu zapłaty i spełnione są przesłanki przewidziane dla tego trybu. Reguła posiedzenia niejawnego działa na etapie poprzedzającym doręczenie nakazu pozwanemu - właśnie dlatego postępowanie to jest szybkie i odformalizowane. Norma z § 2 ma charakter ustrojowo-organizacyjny i pozwala odciążyć sędziów, przekazując referendarzom sądowym czynności o charakterze technicznym oraz wydawanie części orzeczeń. Granica kompetencji referendarza jest wyraźna: nie może on prowadzić rozprawy ani wydać wyroku, czyli nie rozstrzyga sprawy po jej merytorycznym rozpoznaniu na rozprawie.
Przedsiębiorca nie otrzymał zapłaty za dostarczony towar i składa pozew o zapłatę wraz z wnioskiem o wydanie nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym, dołączając podpisaną fakturę oraz oświadczenie kontrahenta o uznaniu długu. Sąd nie wyznacza terminu rozprawy i nie zawiadamia stron o żadnym posiedzeniu, lecz analizuje akta na posiedzeniu niejawnym. Czynności w sprawie, w tym wezwanie do uzupełnienia braków formalnych pozwu, wykonuje referendarz sądowy. Powód dowiaduje się o wyniku dopiero po otrzymaniu odpisu wydanego nakazu zapłaty, a pozwany - po jego doręczeniu wraz z odpisem pozwu.
Najczęstszym błędem jest przekonanie, że skoro nakaz zapłaty wydano bez rozprawy, to postępowanie zostało przeprowadzone wadliwie lub z pominięciem prawa pozwanego do obrony. Tryb niejawny wynika wprost z art. 480(4) § 1 KPC, a pozwany może bronić się, wnosząc zarzuty od nakazu zapłaty w przewidzianym terminie. Drugim nieporozumieniem jest utożsamianie referendarza sądowego z sędzią lub z pracownikiem sekretariatu - referendarz jest odrębnym organem sądowym o kompetencjach ograniczonych zgodnie z § 2. Zdarza się także mylne przekonanie, że nakaz zapłaty jest wyrokiem; są to różne orzeczenia, a wyroku referendarz wydać nie może. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem, ponieważ terminy i sposób zaskarżenia mają tu decydujące znaczenie.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
Tak. Art. 480(4) § 1 KPC wprost stanowi, że nakaz zapłaty sąd wydaje na posiedzeniu niejawnym, a więc bez rozprawy i bez udziału stron.
Art. 480(4) § 2 KPC pozwala referendarzowi wykonywać czynności w sprawie, wyłączając jedynie prowadzenie rozprawy i wydanie wyroku.
Nie, posiedzenie niejawne odbywa się bez udziału stron. O treści orzeczenia strony dowiadują się po doręczeniu odpisu nakazu zapłaty.
Nie. Nakaz zapłaty jest odrębnym orzeczeniem wydawanym na posiedzeniu niejawnym, natomiast wyrok zapada po rozpoznaniu sprawy i nie może go wydać referendarz.
Pozwanemu przysługuje środek zaskarżenia w terminie wskazanym w pouczeniu doręczonym wraz z nakazem. W konkretnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
PrawMi odpowiada z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń.
Zapytaj o art. 480(4)