Art. 479^77b.

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 479(77b) KPC zawiera jedną, bardzo zwięzłą normę: sąd rozpoznaje apelację w składzie jednego sędziego. Przepis dotyczy zatem wyłącznie kwestii obsady sądu, czyli tego, ilu sędziów orzeka przy rozpoznawaniu środka odwoławczego w postępowaniu odrębnym, w ramach którego przepis ten został umieszczony. Ustawodawca przesądza w nim, że nie stosuje się tu składu kolegialnego, lecz skład jednoosobowy, a więc orzeka jeden sędzia zawodowy. Norma ma charakter bezwzględny w tym sensie, że nie pozostawia stronom wyboru składu ani nie uzależnia go od wartości przedmiotu zaskarżenia czy stopnia zawiłości sprawy. Jest to przepis ustrojowo-procesowy, który nie ingeruje w zakres kognicji sądu drugiej instancji ani w przesłanki uwzględnienia lub oddalenia apelacji.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Art. 479(77b) KPC znajduje zastosowanie dopiero na etapie postępowania apelacyjnego, a więc po wydaniu orzeczenia przez sąd pierwszej instancji i po skutecznym wniesieniu apelacji. Warunkiem jego zastosowania jest to, aby sprawa należała do kategorii spraw objętych postępowaniem odrębnym, w którym przepis ten jest usytuowany - przepisy o postępowaniach odrębnych mają bowiem pierwszeństwo przed ogólnymi regułami dotyczącymi składu sądu. Przepis obejmuje samo rozpoznanie apelacji, a więc merytoryczną ocenę zarzutów i wniosków apelacyjnych oraz wydanie wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie odwoławcze. Nie zmienia on zasad dotyczących doręczeń, terminów, opłat ani wymogów formalnych apelacji, które wynikają z odrębnych przepisów Kodeksu postępowania cywilnego. Jeżeli przepis szczególny przewiduje inne zasady dla określonych czynności, art. 479(77b) KPC nie stanowi dla nich podstawy.

Przykład

Przedsiębiorca przegrywa sprawę przed sądem pierwszej instancji i w terminie wnosi apelację, w której podnosi zarzuty naruszenia prawa materialnego oraz błędnych ustaleń faktycznych. Sprawa trafia do sądu odwoławczego, a pełnomocnik przedsiębiorcy spodziewa się rozprawy przed trzema sędziami, jak w typowych sprawach cywilnych. Na rozprawie okazuje się jednak, że apelację rozpoznaje jeden sędzia, który przewodniczy posiedzeniu, odbiera stanowiska stron i następnie ogłasza wyrok. Taki skład jest w tym postępowaniu prawidłowy i wynika wprost z art. 479(77b) KPC, więc nie może stanowić podstawy zarzutu nieważności postępowania.

Częste nieporozumienia

Najczęstszym błędem jest przekonanie, że skład jednoosobowy oznacza uproszczoną lub pobieżną kontrolę orzeczenia. Tak nie jest - zakres rozpoznania sprawy przez sąd drugiej instancji pozostaje taki sam, zmienia się jedynie liczba orzekających sędziów. Drugie nieporozumienie polega na traktowaniu składu jednoosobowego jako uchybienia procesowego i budowaniu na nim zarzutów w dalszych pismach, co jest bezpodstawne, skoro skład ten wynika z ustawy. Warto też pamiętać, że art. 479(77b) KPC nie reguluje składu sądu pierwszej instancji ani składu przy rozpoznawaniu zażaleń, dla których obowiązują odrębne regulacje. W indywidualnej sprawie, zwłaszcza przy ocenie zarzutów apelacyjnych i szans na zmianę wyroku, warto skonsultować się z prawnikiem.