Art. 479^29a.

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 479(29a) Kodeksu postępowania cywilnego ma obecnie status jednostki uchylonej. Oznacza to, że w aktualnym tekście ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego pod tym oznaczeniem nie znajduje się żadna norma prawna, a w miejscu treści widnieje wyłącznie adnotacja "(uchylony)". Ustawodawca, dokonując nowelizacji, usunął dotychczasową regulację, lecz zachował samo oznaczenie artykułu w strukturze kodeksu. Taki zabieg legislacyjny jest standardem techniki prawodawczej: pozwala uniknąć przenumerowania wszystkich kolejnych przepisów i utrzymuje spójność licznych odesłań zawartych w innych aktach prawnych. Z punktu widzenia stosowania prawa art. 479(29a) KPC nie stanowi więc samodzielnej podstawy jakiegokolwiek żądania, wniosku ani rozstrzygnięcia sądu.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Uchylony przepis nie ma zastosowania do spraw wszczynanych i rozpoznawanych według obecnego stanu prawnego. Odwołanie się do art. 479(29a) KPC może być jednak potrzebne w dwóch typowych sytuacjach. Po pierwsze, przy analizie historycznej - gdy badamy, jak dana instytucja procesowa była uregulowana w przeszłości, na przykład na potrzeby oceny czynności dokonanych przed nowelizacją. Po drugie, przy stosowaniu przepisów przejściowych: ustawy nowelizujące często przewidują, że do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie zmiany stosuje się przepisy dotychczasowe. W takim wypadku o tym, czy uchylona regulacja nadal wpływa na sprawę, decyduje treść konkretnego przepisu intertemporalnego, a nie sam kodeks.

Przykład

Przedsiębiorca prowadzący spór gospodarczy odnajduje w starszym wzorze pisma procesowego lub w komentarzu wydanym kilka lat wcześniej odesłanie do art. 479(29a) KPC. Sprawdzając aktualny tekst kodeksu, ustala, że jednostka ta została uchylona i nie zawiera już żadnej treści normatywnej. Powołanie takiej podstawy w piśmie do sądu byłoby błędem, ponieważ sąd ocenia żądanie według przepisów obowiązujących. Prawidłowe działanie polega na ustaleniu, która obowiązująca dziś regulacja przejęła funkcję dawnego przepisu, i na powołaniu właśnie tej podstawy prawnej.

Częste nieporozumienia

Najczęstszym błędem jest przyjęcie, że skoro oznaczenie artykułu nadal figuruje w kodeksie, to przepis pozostaje w mocy - tak nie jest, adnotacja "(uchylony)" jednoznacznie wyłącza jego stosowanie. Drugim nieporozumieniem jest przekonanie, że uchylenie przepisu automatycznie unieważnia czynności dokonane w czasie jego obowiązywania; ocenia się je co do zasady według stanu prawnego z chwili ich podjęcia. Trzecim problemem jest korzystanie z nieaktualnych wzorów pism i publikacji, które wciąż odsyłają do art. 479(29a) KPC. Warto również pamiętać, że uchylenie przepisu nie zawsze oznacza zniesienie instytucji - bywa, że została ona przeniesiona do innej jednostki redakcyjnej. W sprawie indywidualnej, zwłaszcza gdy w grę wchodzą przepisy przejściowe, warto skonsultować się z prawnikiem.