Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.
Aktualizacja: 18 sierpnia 2026
Ilekroć w przepisach niniejszego działu jest mowa o naruszeniu, należy przez to rozumieć także zagrożenie tym naruszeniem.
Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.
Częste pytania:
Art. 479(94) KPC zawiera regułę interpretacyjną o charakterze technicznoprawnym. Przepis stanowi, że ilekroć w przepisach działu, w którym się znajduje, mowa jest o naruszeniu, należy przez to rozumieć także zagrożenie tym naruszeniem. Ustawodawca nie tworzy zatem odrębnej instytucji procesowej, lecz rozszerza znaczenie jednego pojęcia używanego wielokrotnie w dalszych przepisach. Dzięki temu nie trzeba w każdym kolejnym artykule powtarzać zwrotu "naruszenie lub zagrożenie naruszeniem", co uczyniłoby tekst ustawy nieczytelnym. Skutek jest taki, że wszędzie tam, gdzie przepisy działu odwołują się do naruszenia, ten sam mechanizm procesowy znajduje zastosowanie również wtedy, gdy do naruszenia jeszcze nie doszło, ale realnie ono grozi.
Reguła z art. 479(94) KPC działa wyłącznie w obrębie przepisów tego samego działu Kodeksu postępowania cywilnego, a nie w całym Kodeksie. Nie należy jej więc przenosić automatycznie na inne postępowania odrębne ani na przepisy prawa materialnego, które posługują się własną siatką pojęciową. Przepis ma znaczenie przede wszystkim tam, gdzie dalsze regulacje działu określają przesłanki określonych czynności lub żądań przez odwołanie do naruszenia. Ponieważ przepis nie definiuje, kiedy zagrożenie jest wystarczająco realne, ocena ta należy do sądu i opiera się na okolicznościach konkretnej sprawy oraz na twierdzeniach i dowodach przedstawionych przez stronę.
Załóżmy, że uprawniony dowiaduje się, iż inny przedsiębiorca przygotowuje wprowadzenie na rynek produktu, który po rozpoczęciu sprzedaży wkroczy w jego prawa. Do faktycznego naruszenia jeszcze nie doszło, bo towar nie trafił do obrotu, jednak zamówione zostały opakowania, a przedsiębiorca zapowiada premierę produktu. W takiej sytuacji, dzięki art. 479(94) KPC, przepisy działu odwołujące się do naruszenia znajdą zastosowanie także do tego stanu zagrożenia. Uprawniony nie musi więc czekać, aż szkoda faktycznie powstanie, aby móc skorzystać z rozwiązań przewidzianych w tym dziale, o ile wykaże realność zagrożenia.
Pierwszym błędem jest traktowanie art. 479(94) KPC jako samodzielnej podstawy żądania. Przepis niczego nie przyznaje ani nie nakazuje samodzielnie - działa tylko w połączeniu z innym przepisem działu, który posługuje się pojęciem naruszenia. Drugim nieporozumieniem jest przekonanie, że wystarczy sama obawa lub przypuszczenie strony; przepis mówi o zagrożeniu naruszeniem, a więc o stanie obiektywnym, który trzeba uprawdopodobnić lub wykazać. Trzecim błędem jest rozciąganie tej reguły na przepisy spoza działu, w tym na terminy przedawnienia czy przesłanki roszczeń wynikające z prawa materialnego. Warto też pamiętać, że przepis nie zwalnia z obowiązku spełnienia pozostałych wymogów formalnych pisma procesowego.
W sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem, który oceni, czy w danym stanie faktycznym można mówić o zagrożeniu naruszeniem w rozumieniu tego przepisu.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
Tak, w zakresie przepisów tego działu stan zagrożenia naruszeniem jest traktowany tak samo jak samo naruszenie. Nie trzeba więc czekać, aż naruszenie faktycznie nastąpi.
Nie. Przepis wyraźnie ogranicza się do przepisów "niniejszego działu", więc nie rozciąga się automatycznie na inne postępowania ani na przepisy prawa materialnego.
Przepis tego nie definiuje. Chodzi o realny, obiektywnie stwierdzalny stan, z którego wynika, że naruszenie z dużym prawdopodobieństwem nastąpi, a nie o samą subiektywną obawę.
Nie. Jest to reguła interpretacyjna, która działa wyłącznie w powiązaniu z innym przepisem działu posługującym się pojęciem naruszenia.
Ocena należy do sądu, który bierze pod uwagę okoliczności sprawy oraz twierdzenia i dowody przedstawione przez stronę powołującą się na zagrożenie.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.
Zapytaj o art. 479(94)