Art. 479⁶⁸.

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 479(68) KPC wskazuje jeden, ściśle określony sąd, który rozpoznaje sprawy związane z działalnością Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego. Jest nim Sąd Okręgowy w Warszawie, działający jako sąd ochrony konkurencji i konsumentów (w praktyce określany skrótem SOKiK). Przepis wymienia dwie kategorie spraw: po pierwsze, odwołania od decyzji Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego, po drugie, zażalenia na postanowienia wydawane przez tego samego organu. Chodzi przy tym o postanowienia zapadające w postępowaniach prowadzonych na podstawie ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym lub na podstawie przepisów odrębnych. Przepis wprowadza również skrót redakcyjny: w dalszych przepisach tego rozdziału Prezes Urzędu Transportu Kolejowego jest nazywany po prostu "Prezesem Urzędu".

Kiedy przepis ma zastosowanie

Norma z art. 479(68) KPC znajduje zastosowanie wtedy, gdy zapadło już rozstrzygnięcie Prezesa Urzędu i strona chce poddać je kontroli sądowej. Warunkiem jest to, aby akt pochodził od tego właśnie organu i miał postać decyzji albo postanowienia we wskazanych postępowaniach. Przepis nie rozstrzyga, kto i w jakim terminie może wnieść środek zaskarżenia ani jaka jest jego treść - określa wyłącznie, który sąd jest właściwy do rozpoznania sprawy. Skutek jest taki, że sprawy z zakresu regulacji transportu kolejowego są skoncentrowane w jednym wyspecjalizowanym sądzie, niezależnie od tego, gdzie ma siedzibę przedsiębiorca. Dla postępowań, w których organ wydaje postanowienia wpadkowe, przepis przewiduje odrębną drogę - zażalenie, a nie odwołanie.

Przykład

Przedsiębiorca kolejowy prowadzący przewozy towarowe otrzymuje decyzję Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego, w której organ stwierdza naruszenie obowiązków wynikających z przepisów o transporcie kolejowym i nakłada określone obowiązki. Przedsiębiorca uważa rozstrzygnięcie za wadliwe i chce je zakwestionować przed sądem. Zgodnie z art. 479(68) KPC nie kieruje odwołania do sądu okręgowego właściwego dla swojej siedziby, lecz do Sądu Okręgowego w Warszawie jako sądu ochrony konkurencji i konsumentów. Gdyby w toku tego samego postępowania organ wydał wcześniej postanowienie, które przedsiębiorca chciałby zaskarżyć, właściwy byłby ten sam sąd, tyle że rozpoznający sprawę na skutek zażalenia.

Częste nieporozumienia

Pierwszym błędem jest przekonanie, że skoro sąd nosi nazwę sądu ochrony konkurencji i konsumentów, to rozpoznaje wyłącznie sprawy antymonopolowe - art. 479(68) KPC wyraźnie przypisuje mu także sprawy kolejowe. Drugim jest mylenie odwołania z zażaleniem; o wyborze środka decyduje forma aktu organu, czyli to, czy jest to decyzja, czy postanowienie. Trzecim nieporozumieniem jest zakładanie, że sprawę można wnieść do sądu miejsca zamieszkania lub siedziby strony - właściwość jest tu wyłączna i przypisana jednemu sądowi. Warto też pamiętać, że przepis obejmuje postanowienia wydawane nie tylko na podstawie ustawy o transporcie kolejowym, ale również przepisów odrębnych. W indywidualnej sprawie, zwłaszcza przy ocenie terminów i wymogów formalnych środka zaskarżenia, warto skonsultować się z prawnikiem.