Co dokładnie stanowi przepis
Art. 477(5) Kodeksu postępowania cywilnego ma obecnie status "uchylony". Oznacza to, że jednostka redakcyjna o tym numerze pozostaje w tekście ustawy wyłącznie jako pusta pozycja, bez jakiejkolwiek treści normatywnej. Ustawodawca zdecydował o usunięciu zawartej w niej wcześniej regulacji, ale - zgodnie z zasadami techniki prawodawczej - nie przenumerował pozostałych przepisów. Dzięki temu numeracja Kodeksu pozostaje stabilna, a wszystkie odesłania do innych artykułów zachowują dotychczasowe brzmienie. Z uchylonego przepisu nie można więc wyprowadzać żadnych praw ani obowiązków procesowych.
Kiedy przepis ma zastosowanie
W obecnym stanie prawnym art. 477(5) KPC nie znajduje zastosowania do żadnej sprawy, ponieważ nie zawiera normy, którą sąd mógłby zastosować. Jego znaczenie ma charakter wyłącznie historyczny i porządkowy: pozwala odnaleźć się w starszych publikacjach, komentarzach, pismach procesowych czy uzasadnieniach orzeczeń, które powstały, gdy przepis jeszcze obowiązywał. Przy analizie dawnych dokumentów istotne jest ustalenie, jaka wersja Kodeksu obowiązywała w dacie dokonania danej czynności procesowej, ponieważ to ona wyznacza reguły oceny tej czynności. Numer 477(5) należy do bloku przepisów o postępowaniu odrębnym w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, dlatego materii, której dotyczył, szukać należy dziś w sąsiednich, obowiązujących artykułach oraz w przepisach ogólnych o postępowaniu cywilnym.
Przykład
Pan Marek przygotowuje pismo w sprawie pracowniczej i korzysta ze starszego poradnika kupionego kilka lat temu. W poradniku znajduje odesłanie do art. 477(5) KPC i chce powołać ten przepis jako podstawę swojego wniosku. Po sprawdzeniu aktualnego tekstu ustawy okazuje się jednak, że artykuł jest uchylony, więc powołanie go byłoby błędem, który sąd mógłby uznać za bezprzedmiotowy. Pan Marek powinien odszukać obowiązujące przepisy regulujące daną kwestię, na przykład w pozostałych artykułach o postępowaniu odrębnym w sprawach z zakresu prawa pracy, i to je wskazać w piśmie.
Częste nieporozumienia
Pierwszym błędem jest przekonanie, że skoro numer artykułu wciąż widnieje w spisie treści Kodeksu, to przepis nadal działa - status "uchylony" jednoznacznie temu przeczy. Drugim nieporozumieniem jest założenie, że uchylenie przepisu automatycznie znosi wynikającą z niego regułę; w praktyce ustawodawca często przenosi treść w inne miejsce ustawy albo zastępuje ją rozwiązaniem o zbliżonym celu. Trzecim błędem jest korzystanie z niedatowanych kopii Kodeksu krążących w internecie, które nie uwzględniają nowelizacji. Warto zawsze sprawdzać tekst jednolity wraz z informacją o dacie, na jaką jest aktualny. W sprawie indywidualnej, zwłaszcza gdy chodzi o czynności dokonane pod rządami wcześniejszych przepisów, warto skonsultować się z prawnikiem.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.