Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.

Art. 474.

Aktualizacja: 18 sierpnia 2026

  • Treść przepisu
  • Wyjaśnienie
  • 10 orzeczeń

(uchylony)

Ten przepis w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Orzecznictwo do tego przepisu

Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.

III AUa 859/14Sąd Apelacyjny w Rzeszowie

Brak zdolności sądowej niepublicznego ZOZ w sprawie ZUS

Fragment uzasadnienia

… sprawa z zakresu ubezpieczeń społecznych jest niewątpliwie sprawą cywilną w rozumieniu art.1 k.p.c. , w której –pomimo pewnej odrębności procedowania ( art. 459 k.p.c. – art.474 k.p.c i art. 477 8 k.p.c. -477 16 k.p.c. ) – odwołanie pełni rolę pozwu ( por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 czerwca 1998r. II UKN 105/98 OSNP 1999/16/529). Stąd pełne zastosowanie art.199 k.p.c. w sytuacjach tam przewidzianych także w…
  • nieważność postępowania
Czytaj orzeczenie
I Ns 564/20Sąd powszechny

I Ns 564/20

  • uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym
  • zniesienie współwłasności
Czytaj orzeczenie
IV U 1422/20Sąd Okręgowy w Rzeszowie

IV U 1422/20

Streszczenie

Przepis art. 47714 § 21 KPC pozwala sądowi badać wady decyzji organu rentowego wynikające z naruszenia nie tylko prawa materialnego, ale i procesowego i stosowany jest wówczas, gdy konieczne jest wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji organu rentowego i wydanie nowej, po przekazaniu sprawy organowi rentowemu do ponownego rozpoznania, w…

Wyświetlone orzeczenia: 4

PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 474: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.

Podsumuj orzecznictwo

Wyjaśnienie przepisu

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 474 Kodeksu postępowania cywilnego ma obecnie status jednostki uchylonej. Oznacza to, że w tekście ustawy pozostał sam numer artykułu wraz z adnotacją „(uchylony)", natomiast nie zawiera on żadnej treści normatywnej. Ustawodawca, dokonując nowelizacji, usunął dotychczasową regulację, ale nie zmienił numeracji pozostałych artykułów, aby nie zaburzać spójności całego kodeksu oraz licznych odesłań do konkretnych przepisów zawartych w innych aktach prawnych. Z art. 474 KPC nie da się więc wyprowadzić dziś żadnego uprawnienia ani obowiązku procesowego - nie jest to podstawa jakiegokolwiek wniosku, zarzutu czy orzeczenia. Taka technika legislacyjna jest w polskim prawie standardem i występuje w Kodeksie postępowania cywilnego wielokrotnie.

Kiedy przepis ma zastosowanie

W obecnym stanie prawnym art. 474 KPC nie znajduje zastosowania do żadnej sprawy sądowej wszczętej po jego uchyleniu. Sądy orzekają na podstawie przepisów obowiązujących, a jednostka oznaczona jako uchylona nie może stanowić podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Praktyczne znaczenie tego oznaczenia sprowadza się do dwóch sytuacji. Po pierwsze, przy analizie starszych materiałów - komentarzy, wzorów pism czy publikacji sprzed nowelizacji - w których do art. 474 KPC nadal się odwoływano. Po drugie, przy badaniu spraw prowadzonych w dawnym stanie prawnym, gdzie o zastosowaniu przepisu decydują przepisy przejściowe konkretnej ustawy nowelizującej, a nie sam fakt formalnego uchylenia.

Przykład

Osoba przygotowująca pismo procesowe korzysta ze wzoru pobranego z internetu, w którym jako podstawę prawną wskazano art. 474 KPC. Po sprawdzeniu aktualnego tekstu ustawy okazuje się, że artykuł ten jest uchylony, a więc powołanie się na niego byłoby błędem merytorycznym i mogłoby wywołać wrażenie, że pismo opiera się na nieistniejącej normie. W takiej sytuacji należy ustalić, czy dawna regulacja została przeniesiona do innej jednostki redakcyjnej, czy też ustawodawca zrezygnował z niej całkowicie, i dopiero na tej podstawie wskazać właściwą podstawę prawną. Samo powołanie uchylonego przepisu nie unieważnia pisma, ale sąd i tak oceni żądanie według przepisów obowiązujących.

Częste nieporozumienia

Najczęstszym błędem jest przekonanie, że uchylenie przepisu oznacza lukę w prawie i brak jakiejkolwiek regulacji danej kwestii. Bardzo często materia zostaje przeniesiona do innego artykułu albo objęta ogólniejszą normą, dlatego zawsze warto sprawdzić treść ustawy nowelizującej. Drugim nieporozumieniem jest sądzenie, że skoro numer widnieje w spisie treści kodeksu, to przepis nadal obowiązuje - decyduje adnotacja „(uchylony)". Trzecim błędem jest automatyczne przyjmowanie, że uchylenie działa wstecz; zakres czasowy zmiany wynika z przepisów przejściowych. W indywidualnej sprawie, zwłaszcza gdy dotyczy ona zdarzeń sprzed nowelizacji, warto skonsultować się z prawnikiem.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Czy art. 474 KPC nadal obowiązuje?

Nie. Art. 474 KPC jest oznaczony jako uchylony, co oznacza, że nie zawiera żadnej treści normatywnej i nie może być podstawą prawną.

Dlaczego uchylony artykuł pozostaje w tekście kodeksu?

Ustawodawca zachowuje numerację, aby nie przesuwać oznaczeń kolejnych przepisów i nie unieważniać odesłań zawartych w innych aktach prawnych oraz w orzecznictwie.

Co zrobić, gdy we wzorze pisma widnieje art. 474 KPC?

Należy sprawdzić aktualny tekst ustawy i ustalić, czy dana kwestia jest obecnie regulowana innym przepisem, a następnie wskazać obowiązującą podstawę prawną.

Czy uchylenie przepisu oznacza, że dana sprawa nie jest w ogóle uregulowana?

Nie zawsze. Materia bywa przeniesiona do innej jednostki redakcyjnej lub objęta przepisem ogólnym, dlatego trzeba sprawdzić treść ustawy nowelizującej.

Czy uchylenie przepisu działa wstecz?

Co do zasady nie. O tym, które przepisy stosuje się do spraw wszczętych przed zmianą, decydują przepisy przejściowe konkretnej nowelizacji.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 474