Art. 458⁶.

Co stanowi przepis

Art. 458[6] KPC daje niektórym stronom prawo do wyłączenia stosowania szczególnych, zaostrzonych reguł postępowania w sprawach gospodarczych. Zgodnie z § 1 sąd rozpoznaje sprawę z pominięciem przepisów działu regulującego postępowanie w sprawach gospodarczych, jeżeli złoży o to wniosek strona, która nie jest przedsiębiorcą albo jest przedsiębiorcą będącym osobą fizyczną. Wniosek ma charakter wiążący dla sądu - przepis mówi, że sąd "rozpoznaje sprawę z pominięciem przepisów niniejszego działu", a nie że może tak postąpić. Paragraf 2 określa termin: stronie przysługuje tydzień od dnia doręczenia jej na piśmie pouczeń, o których mowa w art. 458[4] § 1 KPC, a gdy doręczenie pouczeń nie było wymagane - wniosek składa się w pozwie albo w pierwszym piśmie procesowym pozwanego. Skutkiem uwzględnienia wniosku jest prowadzenie sprawy według zasad ogólnych procesu cywilnego.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis stosuje się wyłącznie w sprawach, które zostały zakwalifikowane jako sprawy gospodarcze i są rozpoznawane w tym odrębnym postępowaniu. Uprawnioną do złożenia wniosku jest strona spełniająca jedno z dwóch kryteriów podmiotowych: nie prowadzi działalności gospodarczej albo prowadzi ją jako osoba fizyczna. Nie ma znaczenia, czy jest to strona powodowa, czy pozwana - liczy się jej status oraz zachowanie terminu z § 2. Termin tygodniowy jest krótki i biegnie od doręczenia pouczeń na piśmie, dlatego korespondencję z sądu należy czytać niezwłocznie. Jeżeli pouczenia nie były wymagane, moment na złożenie wniosku przesuwa się do pierwszego pisma danej strony w sprawie.

Przykład

Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością pozywa osobę fizyczną prowadzącą jednoosobową działalność gospodarczą o zapłatę za dostarczony towar. Sąd kwalifikuje sprawę jako gospodarczą i doręcza pozwanemu odpis pozwu wraz z pisemnymi pouczeniami o odrębnościach tego postępowania. Pozwany, obawiając się rygorów dowodowych i prekluzji twierdzeń, w ciągu tygodnia od doręczenia pouczeń składa wniosek oparty na art. 458[6] § 1 KPC. Sąd prowadzi dalej sprawę według przepisów ogólnych, choć nadal rozpoznaje ją ten sam wydział.

Częste nieporozumienia

Pierwszym błędem jest przekonanie, że wniosek może złożyć każda strona - spółka kapitałowa czy inna osoba prawna takiego uprawnienia nie ma. Drugim jest mylenie pominięcia przepisów działu ze zmianą właściwości sądu lub wydziału: sprawa pozostaje sprawą gospodarczą, zmienia się jedynie reżim proceduralny. Trzecim błędem jest przekroczenie tygodniowego terminu, który liczy się od doręczenia pouczeń na piśmie, a nie od ustnego poinformowania na rozprawie. Zdarza się także, że strona zapomina zawrzeć wniosek w pozwie lub pierwszym piśmie, gdy pouczenia nie były wymagane. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem, który oceni status strony i zachowanie terminu.