Art. 458¹.

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 458[1] KPC wyznacza granice stosowania przepisów działu poświęconego postępowaniu w sprawach gospodarczych. Zgodnie z § 1 przepisy tego działu stosuje się w sprawach gospodarczych, które podlegają rozpoznaniu w procesie, a więc nie obejmują one spraw rozpoznawanych w trybie nieprocesowym. Przepis zawiera jednocześnie istotny wyjątek: reżim postępowania gospodarczego nie znajduje zastosowania w sprawach wskazanych w art. 458[2] § 1 pkt 5 i 6, jeżeli jedną ze stron jest konsument, choć sprawy te i tak rozpoznaje sąd gospodarczy. Paragraf 2 porządkuje z kolei relację między postępowaniem gospodarczym a innymi postępowaniami odrębnymi: stosuje się je tylko w takim zakresie, w jakim nie są sprzeczne z przepisami działu o sprawach gospodarczych. Wyłączono przy tym europejskie postępowanie nakazowe, europejskie postępowanie w sprawie drobnych roszczeń oraz elektroniczne postępowanie upominawcze, w których przepisy gospodarcze nie są stosowane.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Norma ta jest stosowana już na wstępnym etapie oceny sprawy, gdy sąd ustala, według jakich reguł proceduralnych ma toczyć się postępowanie. Ma znaczenie zawsze wtedy, gdy sprawa została zakwalifikowana jako gospodarcza w rozumieniu art. 458[2] KPC i podlega rozpoznaniu w procesie. Aktualizuje się także wtedy, gdy w sprawie gospodarczej mogłyby jednocześnie znaleźć zastosowanie inne postępowania odrębne, na przykład postępowanie nakazowe czy upominawcze - wówczas rozstrzyga zasada pierwszeństwa przepisów działu gospodarczego w razie kolizji. Odrębnie należy oceniać sytuacje, w których stroną jest konsument, ponieważ art. 458[1] § 1 zdanie drugie chroni go przed rygorami postępowania gospodarczego w wymienionych kategoriach spraw.

Przykład

Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością pozywa inną spółkę o zapłatę za dostarczony towar, dysponując fakturą i podpisanym potwierdzeniem odbioru. Sprawa jest sprawą gospodarczą rozpoznawaną w procesie, więc zastosowanie znajdą przepisy działu o postępowaniu gospodarczym, w tym surowsze reguły dotyczące terminów na powołanie twierdzeń i dowodów. Jeżeli powód złoży jednocześnie wniosek o wydanie nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym, przepisy o tym postępowaniu odrębnym będą stosowane, ale tylko w zakresie, w jakim nie kolidują z regulacją gospodarczą. Gdyby jednak powód wybrał elektroniczne postępowanie upominawcze, przepisy działu gospodarczego nie znajdą zastosowania.

Częste nieporozumienia

Najczęstszym błędem jest utożsamianie właściwości sądu gospodarczego z automatycznym stosowaniem przepisów o postępowaniu gospodarczym - art. 458[1] § 1 wyraźnie pokazuje, że sąd gospodarczy może rozpoznawać sprawę bez stosowania rygorów tego działu. Drugim nieporozumieniem jest przekonanie, że przepisy o innych postępowaniach odrębnych są w sprawach gospodarczych całkowicie wyłączone, podczas gdy obowiązuje jedynie reguła kolizyjna. Mylące bywa też założenie, że status przedsiębiorcy obu stron przesądza o reżimie procesowym, mimo że udział konsumenta w określonych kategoriach spraw ten reżim modyfikuje. W sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem, ponieważ prawidłowa kwalifikacja trybu ma bezpośredni wpływ na terminy i dopuszczalność dowodów.