Art. 443.

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 443 Kodeksu postępowania cywilnego został oznaczony jako uchylony, co oznacza, że w obowiązującym tekście ustawy nie ma pod tym numerem żadnej normy prawnej. Ustawodawca, zmieniając Kodeks postępowania cywilnego, usunął treść tej jednostki redakcyjnej, pozostawiając jednak samą numerację wraz z adnotacją o uchyleniu. Taki zabieg jest standardową techniką legislacyjną: numery artykułów nie są przesuwane, aby nie zaburzyć odesłań zawartych w innych przepisach, w orzeczeniach oraz w piśmiennictwie. W praktyce oznacza to, że powołanie się dziś na art. 443 KPC jako na podstawę jakiegokolwiek żądania, wniosku lub czynności procesowej jest bezprzedmiotowe. Jednostka ta pełni obecnie wyłącznie funkcję porządkową i informacyjną w strukturze kodeksu.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Art. 443 KPC nie ma zastosowania do żadnego postępowania toczącego się według stanu prawnego obowiązującego po jego uchyleniu. Znaczenie tej jednostki może się natomiast ujawnić przy analizie historycznej, gdy badamy stan prawny z dnia dokonania określonej czynności procesowej albo gdy przepisy przejściowe nakazują stosowanie do sprawy dawnych regulacji. Jednostka uchylona bywa też punktem odniesienia przy lekturze starszych komentarzy, glos i publikacji, w których powoływano ją jako obowiązującą. Osoba szukająca aktualnej regulacji danego zagadnienia powinna sprawdzić przepisy sąsiadujące w tym samym dziale kodeksu oraz przepisy nowelizujące, które wskazują, czy materia została przeniesiona gdzie indziej, czy po prostu zniesiona. Zawsze należy korzystać z tekstu jednolitego uwzględniającego stan prawny na dzień dokonywania czynności.

Przykład

Przypuśćmy, że osoba przygotowuje pismo procesowe, korzystając ze starszego wzoru pobranego z internetu, w którym jako podstawę wskazano art. 443 KPC. Po sprawdzeniu aktualnego tekstu Kodeksu postępowania cywilnego okazuje się, że przepis został uchylony, a więc odwołanie do niego jest błędne i nie wywoła zamierzonego skutku. Prawidłowym działaniem jest ustalenie, jakie zagadnienie regulowała ta jednostka przed uchyleniem, a następnie odszukanie obecnie obowiązującej podstawy prawnej w aktualnym brzmieniu kodeksu. Samo błędne powołanie przepisu zwykle nie przesądza jeszcze o losie pisma, ponieważ sąd ocenia rzeczywistą treść żądania, jednak porządek i precyzja pisma na tym cierpią.

Częste nieporozumienia

Najczęstszym błędem jest przekonanie, że skoro numer artykułu widnieje w kodeksie, to przepis nadal obowiązuje. Adnotacja "(uchylony)" jednoznacznie temu przeczy i nie oznacza jedynie zmiany brzmienia. Drugim nieporozumieniem jest założenie, że uchylenie przepisu automatycznie zlikwidowało całą instytucję prawną, podczas gdy bywa ona uregulowana w innym miejscu ustawy albo w odrębnym akcie prawnym. Trzecim błędem jest korzystanie z nieaktualnych baz i wydruków kodeksu, w których art. 443 KPC może być jeszcze podany w dawnym brzmieniu. Warto również pamiętać, że o tym, jakie przepisy stosuje się do konkretnej sprawy, decydują przepisy przejściowe konkretnej nowelizacji. W sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem, który ustali właściwą i aktualną podstawę prawną.