Co dokładnie stanowi przepis
Art. 424(12) KPC zawiera tak zwane odesłanie, czyli technikę legislacyjną polegającą na tym, że ustawodawca nie powtarza w jednym miejscu kodeksu tych samych rozwiązań, które opisał już wcześniej przy innej instytucji. Przepis stanowi, że w wypadkach nieuregulowanych przepisami działu dotyczącego skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia do postępowania wywołanego wniesieniem takiej skargi stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej. Kluczowe są tu dwa elementy: po pierwsze, odesłanie działa wyłącznie w zakresie, w jakim dany dział sam czegoś nie normuje, a po drugie, przepisy o skardze kasacyjnej stosuje się "odpowiednio", a nie wprost. Odpowiednie stosowanie oznacza, że część przepisów znajdzie zastosowanie bez zmian, część z modyfikacjami wynikającymi ze specyfiki skargi, a część w ogóle nie znajdzie zastosowania, jeżeli byłaby nie do pogodzenia z charakterem postępowania. Art. 424(12) KPC pełni więc funkcję dopełniającą i zamykającą regulację całego działu.
Kiedy przepis ma zastosowanie
Przepis uruchamia się dopiero wtedy, gdy w toku postępowania ze skargi pojawia się kwestia proceduralna, dla której przepisy tego działu nie przewidują własnego rozwiązania. Może to dotyczyć zagadnień technicznych i organizacyjnych związanych z biegiem sprawy, sposobem postępowania z pismem, wymogami formalnymi czy przebiegiem rozpoznania sprawy. Jeżeli natomiast dana kwestia została w dziale uregulowana samodzielnie, odesłanie nie działa, ponieważ przepis szczególny ma pierwszeństwo. Ocena, czy i w jakim zakresie konkretny przepis o skardze kasacyjnej da się zastosować, wymaga każdorazowo analizy celu i charakteru postępowania wywołanego wniesieniem skargi.
Przykład
Pełnomocnik strony przygotowuje pismo inicjujące postępowanie i zastanawia się nad kwestią proceduralną, o której dział poświęcony skardze milczy. Zamiast szukać rozwiązania poza kodeksem, sięga po art. 424(12) KPC i ustala, że w tym zakresie należy odpowiednio zastosować przepisy o skardze kasacyjnej. Następnie sprawdza, czy dany przepis daje się przenieść bez zmian, czy też wymaga modyfikacji ze względu na odmienny cel postępowania. Dopiero po takiej analizie formułuje treść pisma i planuje dalsze czynności.
Częste nieporozumienia
Najczęstszy błąd polega na utożsamianiu skargi ze skargą kasacyjną tylko dlatego, że kodeks odsyła do jej przepisów. Odesłanie jest wyłącznie posiłkowe i nie zmienia odrębnego charakteru instytucji ani jej przesłanek. Drugi błąd to pomijanie słowa "odpowiednio" i mechaniczne przenoszenie każdego przepisu, co prowadzi do wniosków sprzecznych z założeniami działu. Trzecie nieporozumienie polega na sięganiu do art. 424(12) KPC także tam, gdzie dział zawiera własną, kompletną regulację. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem, ponieważ zakres odpowiedniego stosowania przepisów bywa sporny i zależy od okoliczności konkretnego postępowania.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.