Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.
Aktualizacja: 12 lipca 2026
Po upływie lat dziesięciu od dnia uprawomocnienia się wyroku nie można żądać wznowienia, z wyjątkiem przypadku, gdy strona była pozbawiona możności działania lub nie była należycie reprezentowana.
Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.
Częste pytania:
Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.
Streszczenie
Sąd Okręgowy w Gdańsku stwierdził, że prawidłowości ceny wpisanej do aktu notarialnego nie można oceniać bez odniesienia do podstaw jej wyliczenia. Jeżeli te podstawy wynikały z umowy przedwstępnej zawierającej klauzulę waloryzacyjną, to zawarcie umowy ostatecznej nie usuwało wad tej klauzuli. To ważny precedens dla sporów o ceny…
Streszczenie
Sąd Apelacyjny w Rzeszowie odrzucił skargę o wznowienie postępowania w sprawie rozpoznawanej w trybie wyborczym. Uznał, że sama powołana podstawa wznowienia nie spełniała warunków do merytorycznego rozpoznania skargi. Orzeczenie jest ważne dla praktyki, bo pokazuje restrykcyjne podejście do wznowienia w sprawach nieprocesowych i…
Fragment uzasadnienia
… nie jest ograniczona żadnym terminem, a jej skuteczność nie jest uzależniona ani od rodzaju naruszonego dobra, ani od stopnia naruszenia ( art. 524 § 2 zd. drugie w zw. z art. 408 k.p.c. ). W postępowaniu nieprocesowym zastosowanie w tym przedmiocie znajduje art. 524 § 2 k.p.c. , zgodnie z którym osoba zainteresowana, nie będąca uczestnikiem postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem orzekającym co do istoty…
Fragment uzasadnienia
… pełnomocnik procesowy A. G. wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 408 k.p.c. po upływie lat pięciu od uprawomocnienia się wyroku nie można żądać wznowienia, z wyjątkiem wypadku, gdy strona była pozbawiona możności działania lub nie była należycie reprezentowana. Odnośnie do zarzutów zażalenia kluczowa była ocena, czy…
Wyświetlone orzeczenia: 4
PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 408: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.
Podsumuj orzecznictwoArtykuł 408 Kodeksu postępowania cywilnego (KPC) reguluje kwestię możliwości wznowienia postępowania sądowego po upływie określonego czasu od dnia uprawomocnienia się wyroku. Według tego przepisu, po upływie dziesięciu lat od daty uprawomocnienia się wyroku, strona nie ma już prawa domagać się wznowienia postępowania. Istnieje jednak szczególne wyłączenie tej zasady: gdy strona była pozbawiona możliwości działania lub nie była należycie reprezentowana, może ona wystąpić z wnioskiem o wznowienie mimo przekroczenia tego dziesięcioletniego terminu. Przepis ten wprowadza zatem twardy termin, który jednak może ulec modyfikacji w wyjątkowych sytuacjach, co zabezpiecza prawa stron, które z różnych przyczyn nie mogły uczestniczyć w postępowaniu lub skorzystać ze swoich uprawnień procesowych.
Przepis ten stosuje się w sytuacjach, gdy strona chce wznowić postępowanie po jego zakończeniu i uprawomocnieniu się orzeczenia. Kluczowym momentem jest dzień, w którym wyrok stał się prawomocny – od tego dnia liczy się dziesięcioletni termin. Po jego upływie wznowienie jest z reguły niedopuszczalne. Jednak w przypadku, gdy strona nie mogła działać (na przykład z powodu choroby, nieświadomości lub błędu reprezentanta procesowego) albo nie była właściwie reprezentowana, termin ten nie jest przeszkodą do złożenia skutecznego wniosku o wznowienie.
Przykładem zastosowania artykułu 408 KPC może być sytuacja, gdy osoba pozwana w sprawie cywilnej nie wiedziała o toczącym się postępowaniu z powodu błędnie doręczonego pisma procesowego. Po kilku latach dowiedziała się o wydanym wyroku, jednak od momentu jego prawomocności minęło już ponad dziesięć lat. W takim przypadku, jeśli wykaże, że była pozbawiona możliwości działania lub nie miała odpowiedniej reprezentacji, może wnioskować o wznowienie postępowania pomimo przekroczenia terminu dziesięcioletniego.
W praktyce często dochodzi do nieporozumień dotyczących terminu i wyjątków przewidzianych w art. 408 KPC. Niektórzy przekonani są, że po upływie dziesięciu lat całkowicie wygasa możliwość jakiegokolwiek wznowienia. Przepis jednak przewiduje wyjątki, które mogą być pominięte lub źle interpretowane. Ponadto, nie zawsze jasne jest, co oznacza „pozbawienie możliwości działania” czy „niedobra reprezentacja”, co wymaga indywidualnej oceny. Z tego powodu kluczowe jest dokładne rozpoznanie sytuacji konkretnej sprawy. W przypadku wątpliwości warto skonsultować się z prawnikiem, który precyzyjnie oceni, czy można skorzystać z wyjątków przewidzianych w tym przepisie.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
Wznowienie można żądać do dziesięciu lat od uprawomocnienia się wyroku, chyba że strona była pozbawiona możliwości działania lub nie była należycie reprezentowana.
Oznacza to sytuacje, gdy strona np. nie dowiedziała się o toczącym się postępowaniu lub nie miała realnej możliwości podjęcia kroków prawnych.
Po upływie dziesięciu lat wznowienie jest co do zasady niedopuszczalne, ale wyjątki dotyczących braku możliwości działania lub niedobrej reprezentacji pozostają aktualne.
Niedobra reprezentacja to sytuacja, gdy pełnomocnik lub przedstawiciel strony nie działał w sposób właściwy, powodując pozbawienie strony możliwości obrony lub udziału w postępowaniu.
Tak, ponieważ ocena możliwości wznowienia w wyjątkowych sytuacjach wymaga analizy konkretnej sprawy i przepisów prawnych.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.
Zapytaj o art. 408