Co stanowi przepis
Art. 398(24) KPC zawiera tak zwane odesłanie, czyli regułę uzupełniającą lukę w regulacji. Przepis mówi, że w zakresie nieuregulowanym do postępowania ze skargi na orzeczenie referendarza sądowego stosuje się odpowiednio przepisy o zażaleniu. Oznacza to, że ustawodawca nie powtarza w części poświęconej skardze wszystkich reguł proceduralnych, lecz odsyła do gotowego, znanego już modelu środka odwoławczego. Kluczowe są tu dwa zastrzeżenia: odesłanie działa wyłącznie "w zakresie nieuregulowanym", a przepisy o zażaleniu stosuje się "odpowiednio", a nie wprost. Pierwszeństwo mają zatem zawsze przepisy szczególne dotyczące samej skargi, a dopiero gdy milczą, sięga się do regulacji zażaleniowej.
Kiedy przepis ma zastosowanie
Przepis znajduje zastosowanie zawsze wtedy, gdy w toku postępowania ze skargi na orzeczenie referendarza sądowego pojawia się kwestia proceduralna, której przepisy o skardze nie rozstrzygają. Chodzi o zagadnienia typowe dla każdego środka zaskarżenia: sposób i miejsce wniesienia pisma, wymagania formalne, skutki braków formalnych, kwestie związane z opłatą, badanie dopuszczalności czy odrzucenie środka wniesionego wadliwie. Odpowiednie stosowanie oznacza, że sąd musi ocenić, czy dana norma zażaleniowa pasuje do specyfiki skargi bez modyfikacji, czy wymaga dostosowania, czy też w ogóle nie może być zastosowana. Nie jest więc dopuszczalne mechaniczne przenoszenie każdego rozwiązania przewidzianego dla zażalenia.
Przykład
Strona otrzymuje wydane przez referendarza sądowego postanowienie odmawiające zwolnienia od kosztów sądowych i chce je zakwestionować. Wnosi skargę, jednak nie podpisuje pisma, co jest brakiem formalnym. Ponieważ przepisy o skardze nie regulują wprost sposobu postępowania z takim brakiem, sąd sięga - na podstawie art. 398(24) KPC - do reguł przewidzianych dla zażalenia i wzywa stronę do uzupełnienia braku w wyznaczonym terminie. Jeżeli strona w terminie podpisze pismo, skarga zostanie rozpoznana; jeżeli tego nie zrobi, pismo spotka los przewidziany dla nieuzupełnionego środka zaskarżenia.
Częste nieporozumienia
Najczęstszym błędem jest utożsamianie skargi na orzeczenie referendarza z zażaleniem. To dwa odrębne środki: skarga kierowana jest do sądu, przy którym działa referendarz, a odesłanie z art. 398(24) KPC ma charakter jedynie uzupełniający. Drugim nieporozumieniem jest przekonanie, że "odpowiednio" znaczy "tak samo" - tymczasem odpowiednie stosowanie zawsze wymaga uwzględnienia odmiennej istoty skargi. Trzeci błąd polega na pomijaniu przepisów szczególnych o skardze i szukaniu rozwiązania od razu wśród regulacji zażaleniowych, co prowadzi do wadliwych wniosków, na przykład co do terminu. Warto też pamiętać, że odesłanie dotyczy procedury, a nie samego zakresu kontroli orzeczenia referendarza.
W indywidualnej sprawie, zwłaszcza gdy w grę wchodzą terminy i wymagania formalne pisma, warto skonsultować się z prawnikiem.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.