Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.
Aktualizacja: 18 sierpnia 2026
Po bezskutecznym upływie terminu do zaskarżenia wydanego wyroku sąd drugiej instancji zwraca akta sądowi pierwszej instancji.
Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.
Częste pytania:
Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.
Streszczenie
Sąd Okręgowy w Gdańsku stwierdził, że prawidłowości ceny wpisanej do aktu notarialnego nie można oceniać bez odniesienia do podstaw jej wyliczenia. Jeżeli te podstawy wynikały z umowy przedwstępnej zawierającej klauzulę waloryzacyjną, to zawarcie umowy ostatecznej nie usuwało wad tej klauzuli. To ważny precedens dla sporów o ceny…
Fragment uzasadnienia
… wymagalności roszczenia i wysokości świadczenia spełnionego na rzecz Gminy, zaskarżony wyrok podlega uchyleniu w całości. Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 38915 k.p.c. kc
Fragment uzasadnienia
… Apelacyjnego wniosła powódka, zaskarżając go w części oddalającej jej apelację oraz w zakresie orzeczenia o kosztach postępowania. W skardze kasacyjnej, opartej na podstawie z art. 3893 § 1 pkt 1 k.p.c., zarzuciła naruszenie art. 12 ust. 2 u.w.l. przez błędną wykładnię zawartego w tym przepisie pojęcia „przychód z nieruchomości wspólnej” jako oznaczającego cenę sprzedaży lokalu, który został wyodrębniony ową sprzedażą z…
Fragment uzasadnienia
… się nadto, w oparciu o art. 7 ust. 1 Konwencji, dopuszczalność zastosowania przy wykładni oświadczeń woli zasady dobrej wiary. Na obecnym etapie postępowania, wobec treści art. 38913 § 2 k.p.c., wiążące jest ustalenie Sądu drugiej instancji, że strony zawarły dwie umowy na dostawę dorsza na warunkach wskazanych w ich treści wraz z dopiskiem pozwanej, w którym określono dzień 8 marca 2011 r. jako datę nadesłania…
Wyświetlone orzeczenia: 4
PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 389: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.
Podsumuj orzecznictwoArt. 389 KPC reguluje czynność o charakterze techniczno-organizacyjnym, która zamyka pracę sądu drugiej instancji nad konkretną sprawą. Zgodnie z jego treścią, po bezskutecznym upływie terminu do zaskarżenia wydanego wyroku sąd drugiej instancji zwraca akta sądowi pierwszej instancji. Norma ta wskazuje więc zarówno moment, w którym ma nastąpić przekazanie akt (bezskuteczny upływ terminu do zaskarżenia), jak i podmiot, do którego akta wracają (sąd pierwszej instancji). Przepis nie tworzy żadnych uprawnień ani obowiązków po stronie uczestników postępowania - adresatem zawartej w nim dyspozycji jest wyłącznie sąd. Jego funkcją jest zapewnienie, aby akta sprawy znajdowały się tam, gdzie są potrzebne do dalszych czynności, przede wszystkim związanych z wykonaniem orzeczenia i obsługą stron.
Przepis znajduje zastosowanie po wydaniu przez sąd drugiej instancji wyroku kończącego postępowanie odwoławcze. Przesłanką zwrotu akt jest bezskuteczny upływ terminu do zaskarżenia tego wyroku, czyli sytuacja, w której w przewidzianym prawem terminie nie został wniesiony przysługujący środek zaskarżenia. Dopóki termin biegnie, akta pozostają w sądzie drugiej instancji, ponieważ mogą być potrzebne do rozpoznania ewentualnego środka zaskarżenia lub czynności z nim związanych. Jeżeli natomiast środek zaskarżenia zostanie wniesiony, czynność opisana w art. 389 KPC nie następuje w tym momencie, gdyż akta są niezbędne do dalszego biegu sprawy. Zwrot akt ma zatem charakter następczy wobec ustabilizowania się sytuacji procesowej po zakończeniu etapu apelacyjnego.
Sąd okręgowy jako sąd drugiej instancji oddala apelację pozwanego w sprawie o zapłatę i doręcza stronom wyrok z uzasadnieniem. Żadna ze stron nie wnosi w ustawowym terminie środka zaskarżenia od tego wyroku. Po upływie tego terminu sekretariat sądu okręgowego, stosując art. 389 KPC, przekazuje akta sprawy sądowi rejonowemu, który rozpoznawał sprawę w pierwszej instancji. Powód, który chce następnie uzyskać tytuł wykonawczy, składa wniosek o nadanie klauzuli wykonalności i sprawą zajmuje się sąd dysponujący aktami, a nie sąd odwoławczy.
Pierwszym błędem jest odczytywanie art. 389 KPC jako przepisu określającego moment prawomocności wyroku - kwestię tę regulują odrębne przepisy, a zwrot akt jest jedynie następstwem organizacyjnym. Po drugie, strony niekiedy sądzą, że zwrot akt oznacza ponowne rozpoznanie sprawy przez sąd pierwszej instancji, co jest nieporozumieniem: sąd ten nie orzeka wówczas merytorycznie, lecz przechowuje akta i wykonuje czynności następcze. Po trzecie, zdarza się przekonanie, że zwrot akt zamyka drogę do jakichkolwiek dalszych czynności, tymczasem akta mogą być ponownie przekazane wyżej, jeżeli zaistnieje ku temu procesowa podstawa. Wreszcie, przepis nie określa sztywnej liczby dni na dokonanie zwrotu, lecz wiąże tę czynność z bezskutecznym upływem terminu do zaskarżenia. W sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem, który oceni sytuację procesową na tle całości akt.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
Zgodnie z art. 389 KPC następuje to po bezskutecznym upływie terminu do zaskarżenia wydanego wyroku. Dopóki termin biegnie, akta pozostają w sądzie odwoławczym.
Art. 389 KPC nie reguluje prawomocności, lecz samą czynność przekazania akt. Prawomocność orzeczenia wynika z odrębnych przepisów Kodeksu postępowania cywilnego.
Nie. Sąd pierwszej instancji nie orzeka wtedy merytorycznie, lecz przechowuje akta i dokonuje czynności następczych, na przykład związanych z wnioskami stron.
Zwykle do sądu, który dysponuje aktami, czyli po ich zwrocie do sądu pierwszej instancji. W razie wątpliwości warto zapytać w biurze obsługi interesantów.
Nie. Czynność ta jest dokonywana z urzędu przez sąd drugiej instancji i nie wymaga inicjatywy uczestników postępowania.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.
Zapytaj o art. 389