Art. 326¹.

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 326(1) KPC reguluje moment wydania wyroku w sytuacji, w której zamknięcie rozprawy nastąpiło nie na posiedzeniu jawnym, lecz na posiedzeniu niejawnym. Przepis nakazuje sądowi wydać wyrok na tym samym posiedzeniu, na którym doszło do zamknięcia rozprawy. Innymi słowy, sąd nie odracza wówczas ogłoszenia orzeczenia na inny termin, lecz kończy sprawę bezpośrednio po zamknięciu rozprawy. Norma ta stanowi odstępstwo od modelu znanego z rozprawy jawnej, gdzie możliwe jest odroczenie publikacji wyroku i wyznaczenie osobnego terminu jego ogłoszenia. Celem regulacji jest zapewnienie, aby postępowanie prowadzone bez udziału publiczności i bez posiedzenia jawnego zakończyło się w sposób szybki i jednoznaczny czasowo.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis znajduje zastosowanie wyłącznie wtedy, gdy sąd w ogóle zamknął rozprawę na posiedzeniu niejawnym, czyli skorzystał z przewidzianej w Kodeksie postępowania cywilnego możliwości rozpoznania sprawy lub jej zakończenia bez posiedzenia jawnego. Warunkiem jest więc uprzednie prawidłowe skierowanie sprawy na posiedzenie niejawne oraz stwierdzenie przez sąd, że materiał zebrany w sprawie pozwala na jej rozstrzygnięcie. Jeżeli rozprawa została zamknięta na posiedzeniu jawnym, art. 326(1) KPC nie działa i zastosowanie znajdują ogólne zasady dotyczące ogłoszenia wyroku. Przepis nie przesądza natomiast o tym, kiedy sąd może zamknąć rozprawę na posiedzeniu niejawnym - reguluje wyłącznie następstwo czasowe takiego zamknięcia.

Przykład zastosowania

Przedsiębiorca dochodzi od kontrahenta zapłaty za dostarczony towar. Strony przedstawiły w pismach procesowych całość swoich twierdzeń i dowodów z dokumentów, a sąd uznał, że przeprowadzanie dowodów osobowych nie jest potrzebne, wobec czego zamknął rozprawę na posiedzeniu niejawnym. W takiej sytuacji sąd nie wyznacza odrębnego terminu publikacji orzeczenia, lecz na tym samym posiedzeniu niejawnym wydaje wyrok zasądzający lub oddalający powództwo. Strony dowiadują się o treści rozstrzygnięcia po doręczeniu im odpisu wyroku wraz z pouczeniem o sposobie i terminie zaskarżenia.

Częste nieporozumienia

Pierwszym błędem jest przekonanie, że skoro wyrok zapada na posiedzeniu niejawnym, strony mogą się na nim stawić i wysłuchać ogłoszenia - posiedzenie niejawne z założenia odbywa się bez udziału stron i publiczności. Drugim nieporozumieniem jest utożsamianie daty wydania wyroku z datą, w której strona faktycznie poznaje jego treść; terminy procesowe do zaskarżenia liczy się według reguł związanych z doręczeniem, a nie z samym posiedzeniem. Zdarza się także mylne przekonanie, że art. 326(1) KPC samodzielnie uprawnia sąd do rozpoznania każdej sprawy bez rozprawy, co nie jest prawdą, ponieważ podstawy takiego trybu wynikają z innych przepisów. Wreszcie, wydanie wyroku na posiedzeniu niejawnym nie oznacza, że orzeczenie jest mniej wiążące lub łatwiejsze do podważenia niż wyrok ogłoszony publicznie. W sprawie indywidualnej, zwłaszcza gdy chodzi o ocenę prawidłowości trybu rozpoznania sprawy i terminy zaskarżenia, warto skonsultować się z prawnikiem.