Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.
Aktualizacja: 13 lipca 2026
Wyrok może być wydany jedynie przez sędziów, przed którymi odbyła się rozprawa poprzedzająca bezpośrednio wydanie wyroku.
Sprawdź, jak sądy stosują art. 323 KPC
Odpowiedź z sygnaturami orzeczeń i odesłaniem do źródła.
Artykuł 323 Kodeksu postępowania cywilnego (KPC) wskazuje wyraźnie, że wyrok w sprawie może zostać wydany wyłącznie przez tych sędziów, przed którymi odbyła się rozprawa bezpośrednio poprzedzająca wydanie wyroku. Oznacza to zakaz orzekania sędziego, który nie uczestniczył w toku rozprawy, na podstawie której rozstrzygnięcie jest formułowane. Przepis ma na celu zapewnienie, że jedynie osoby, które miały bezpośredni kontakt z uczestnikami postępowania, materiałem dowodowym i przebiegiem rozprawy, mają kompetencje do wydania rozstrzygnięcia. To gwarantuje lepszą jakość analizy sprawy oraz umożliwia rzetelne uwzględnienie wszystkich okoliczności sprawy przez sąd. Przepis ten chroni także prawo stron do sprawiedliwego procesu z udziałem rozpoznającego aktywnie postępowanie sędziego. Zasada ta jest elementem postępowania kontradyktoryjnego oraz zasad transparentności procesu sądowego. Przepis znajduje zastosowanie przede wszystkim w sytuacjach, w których z różnych powodów dochodzi do zmiany składu orzekającego lub gdy istnieje pokusa wydania orzeczenia przez sędziego nieuczestniczącego w rozprawie. Warunkiem zastosowania artykułu 323 jest, aby dany wyrok był wynikiem rozprawy, która odbyła się bezpośrednio przed jego wydaniem, a zatem musi być zachowana ciągłość procesu rozpoznawczego i skład sędziowski nie może ulec zmianie przed wydaniem orzeczenia. Przepis ten nie odnosi się do wyroków wydawanych na posiedzeniach niejawnym, które z reguły nie poprzedzają rozprawy, oraz do sytuacji, gdzie przepis wymaga innych form orzeczniczych. Przykładem zastosowania artykułu 323 KPC może być sprawa rozpoznawana przez trzyosobowy skład sędziowski, gdzie po zakończeniu rozprawy i przedstawieniu mów końcowych wyrok może wydać wyłącznie ten sam skład sędziowski, który stykał się z przebiegiem rozprawy i materiałem dowodowym. Gdyby w międzyczasie jakiś sędzia został odwołany lub zmieniony, zamiast wydania wyroku przez nowych sędziów, sprawa musiałaby zostać powtórzona w zakresie rozprawy. Częstym błędem interpretacyjnym jest uznawanie, że wyrok może wydać sędzia, który nie brał udziału w rozprawie tylko dlatego, że zna materiał dowodowy lub akta sprawy. Prawo jednoznacznie wyłącza taką możliwość, aby zachować integralność i przejrzystość procesu. Innym nieporozumieniem jest mylenie tego przepisu z sytuacją orzekania na posiedzeniu niejawnym, które może odbyć się bez rozprawy. W takich wypadkach art. 323 KPC nie ma zastosowania. Artykuł 323 KPC jest podstawą do oceny legalności składów orzekających i może stanowić podstawę do zaskarżenia wyroku z uwagi na naruszenie prawa procesowego. W konkretnych sprawach, zwłaszcza w przypadku wątpliwości co do kwalifikacji składu sędziowskiego lub procedury, wskazane jest zasięgnięcie opinii prawnika, który w sposób indywidualny oceni sytuację i doradzi dalsze kroki procesowe.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.
Fragment uzasadnienia
… toczyło się przed tym samym składem sądzącym. Wymaga jedynie, by wyrok był wydany przez sędziów, przed którymi odbyła się rozprawa poprzedzająca bezpośrednio wydanie wyroku ( art. 323 k.p.c. ). Jest to minimalna gwarancja zasady bezpośredniości i w sprawie została ona dochowana. Odnosząc się do meritum sprawy, to powódka dochodziła od strony pozwanej odszkodowania i zadośćuczynienia za krzywdę, której doznała wskutek…
Fragment uzasadnienia
… Niedokładność, czy oczywista omyłka dotyczyć może pisowni nazwisk czy imion, nie jest nią natomiast wpisanie innej osoby w miejsce uwidocznionej w sentencji wyroku. W myśl art. 323 KPC wyrok może być wydany jedynie przez sędziów, przed którymi odbyła się rozprawa poprzedzająca bezpośrednio wydanie wyroku, a sentencja powinna zawierać między innymi wymienienie sędziów orzekających w sprawie ( art. 325 KPC ). W sytuacji, gdy…
Fragment uzasadnienia
… prawa procesowego nie doprowadziły, w okolicznościach sprawy, do pozbawienia powódki prawa do obrony, zatem nie skutkowały nieważnością postępowania. Zgodnie z treścią art. 323 zd. 2 sąd może dopuścić dowód nie wskazany przez stronę, zaś ustalenia w zakresie ogłoszenia (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością we W. pozostawało istotne dla rozstrzygnięcia i dotyczyły dalszego biegu wskazywanego już przez strony…
Fragment uzasadnienia
… 11 czerwca 2014r, I ACa 158/14). Odnosząc się zaś do zarzutów apelacyjnych naruszenia przepisów prawa materialnego ( art. 65 § 2 k.c. ) i przepisów prawa procesowego ( art. 323 k.p.c. , oraz art. 217 § 1 k.p.c. (aktualnie uchylonego) w zw. z art. 227 k.p.c. w zakresie podniesionym w apelacji powodów, stwierdzić należy że nie mogą skutkować zmianą zaskarżonego wyroku w postulowanym w apelacji kierunku. Zarzut naruszenia…
Fragment uzasadnienia
… orzeczeniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania cywilnego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: 1. art. 323 k.p.c. w zw. z art. 379 pkt 4 k.p.c. , tj. bezwzględną nieważność postępowania będącą wynikiem nienależytej obsady składu orzekającego w sprawie, którą to okoliczność skarżący wywodzi z faktu, iż na doręczonym skarżącemu odpisie zaskarżonego wyroku widnieje adnotacja, że przewodniczącym…
Wyświetlone orzeczenia: 6
PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 323: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.
Podsumuj orzecznictwoNie, zgodnie z art. 323 KPC wyrok może wydać tylko sędzia, przed którym odbyła się bezpośrednia rozprawa.
Oznacza to rozprawę, która odbyła się tuż przed wydaniem wyroku, na podstawie której sąd formułuje rozstrzygnięcie.
Nie, art. 323 KPC odnosi się do wyroków wydawanych po rozprawie, a nie do posiedzeń niejawnych.
W takiej sytuacji powinien odbyć się ponowny proces lub rozprawa z udziałem nowego składu, aby zachować wymogi art. 323 KPC.
Naruszenie tego przepisu może skutkować uchyleniem wyroku z powodu naruszenia prawa procesowego.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.
Zapytaj o art. 323