Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.
Aktualizacja: 12 lipca 2026
Jeżeli powództwo jest wytoczone przez prokuratora lub organizację pozarządową na rzecz oznaczonej osoby, przesłuchuje się w charakterze strony powodowej tę osobę, chociażby nie przystąpiła ona do sprawy.
Sprawdź, jak sądy stosują art. 301 KPC
Odpowiedź z sygnaturami orzeczeń i odesłaniem do źródła.
Art. 301 Kodeksu postępowania cywilnego ustanawia obowiązek przesłuchania osoby, na rzecz której powództwo zostało wniesione przez prokuratora lub organizację pozarządową. Przepis wskazuje, że taka osoba powinna zostać przesłuchana w charakterze strony powodowej nawet, jeśli formalnie nie przystąpiła do postępowania. Celem normy jest zapewnienie możliwości przedstawienia stanowiska i wyjaśnień osoby chronionej przez pełnomocnika lub podmiot wnoszący pozew, co pozwala sądowi na właściwą ocenę sytuacji faktycznej i prawnej w sprawie. Art. 301 stawia zatem na pierwszym miejscu ochronę interesów osoby, na rzecz której prowadzone jest postępowanie, niezależnie od jej aktywnego uczestnictwa w procesie.
Przepis stosuje się w sytuacjach, gdy powództwo jest wytaczane nie przez samą osobę zainteresowaną, ale przez prokuratora lub organizację pozarządową działającą na jej rzecz. Oznacza to, że nawet jeśli taka osoba nie zgłasza się jako strona w toku postępowania, sąd musi ją przesłuchać, traktując ją formalnie jako uczestnika procesu. Przesłuchanie służy zebranie informacji i stanowiska, które mogą mieć kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia. Art. 301 wymusza więc aktywne włączenie tej osoby do sprawy, co pozwala uniknąć sytuacji, że jej interes zostanie pominięty lub zignorowany.
Praktyczny przykład zastosowania artykułu 301 można zobaczyć w sprawie dotyczącej ochrony praw konsumenta, gdzie organizacja konsumencka wnosi powództwo w imieniu konkretnego klienta. Mimo że klient formalnie nie zgłosił się do udziału w procesie, sąd zgodnie z art. 301 przesłuchuje go, aby poznać jego stanowisko co do roszczeń i przedłożonych dowodów. Taka procedura pozwala uniknąć sytuacji, w której rozstrzygnięcie zapadnie bez wiedzy strony, której sprawa dotyczy, co mogłoby naruszyć zasady sprawiedliwości procesowej.
Typowym błędem przy stosowaniu tego przepisu jest pomijanie konieczności przesłuchania osoby, na rzecz której wytoczono powództwo, gdy nie występuje ona formalnie jako strona. Sąd lub strony mogą błędnie uznać, że brak przystąpienia oznacza rezygnację ze stanowiska lub możliwości uczestnictwa w procesie. Tymczasem art. 301 jasno nakazuje przesłuchanie niezależnie od tego faktu. Niezrozumienie tej normy prowadzi do niedostatecznej ochrony interesów osób fizycznych i może skutkować uchyleniem wyroku na skutek naruszenia prawa do wysłuchania. W przypadku indywidualnych wątpliwości co do zastosowania art. 301 KPC, wskazane jest skonsultowanie sprawy z profesjonalnym prawnikiem, który pomoże właściwie ocenić zakres obowiązków procesowych w konkretnej sprawie.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.
Streszczenie
Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy uznał, że błąd techniczny przy wpisaniu ceny w licytacji elektronicznej nie dawał podstaw do zatrzymania wadium. Kluczowe było to, że oferta została złożona omyłkowo, a zamawiający nie wykazał przesłanek pozwalających na zastosowanie sankcji z PZP. Orzeczenie jest ważne dla sporów o skutki błędów w…
Streszczenie
Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy rozpoznawał roszczenie o zadośćuczynienie po wypadku komunikacyjnym i wskazał, że jego wysokość nie może być wygórowana. Sprawa jest istotna dla praktyki, bo pokazuje granice oceny krzywdy przy ustalaniu należnej kwoty od ubezpieczyciela.
Wyświetlone orzeczenia: 6
PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 301: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.
Podsumuj orzecznictwoPrzesłuchana musi być osoba, na rzecz której powództwo wytoczyła organizacja pozarządowa lub prokurator, nawet jeśli nie jest formalnie stroną w sprawie.
Nie, art. 301 KPC przewiduje przesłuchanie takiej osoby nawet, jeśli nie przystąpiła do postępowania.
Służy to zapewnieniu, że sąd pozna stanowisko i okoliczności dotyczące tej osoby, co wpływa na sprawiedliwe rozstrzygnięcie sprawy.
Nie, dotyczy również powództw wytaczanych przez organizacje pozarządowe na rzecz oznaczonej osoby.
Pomimo braku zgody, sąd jest zobowiązany do przesłuchania tej osoby, by prawidłowo prowadzić postępowanie.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.
Zapytaj o art. 301