Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.
Aktualizacja: 17 sierpnia 2026
Jeżeli postępowanie dowodowe napotyka przeszkody o nieokreślonym czasie trwania, sąd może oznaczyć termin, po którego upływie dowód może być przeprowadzony tylko wówczas, gdy nie spowoduje to zwłoki w postępowaniu.
Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.
Częste pytania:
Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.
Fragment uzasadnienia
… na pozwanym, iż wywiązał się on z obowiązku złożenia oświadczenia o odstąpieniu od umowy w terminie określonym w art. 28 ust 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych. Zgodnie z art. 242 k.p.c. jeżeli postępowanie dowodowe napotyka przeszkody o nieokreślonym czasie trwania, sąd może oznaczyć termin, po którego upływie dowód może być przeprowadzony tylko wówczas, gdy nie spowoduje to zwłoki w postępowaniu. W niniejszej…
Fragment uzasadnienia
… J. zeznał, że przedłożone rachunki były już rozliczone, na powódce ciążył obowiązek wykazania, iż należności z tych rachunków nie były dotychczas rozliczone. Zgodnie z art. 242 k.p.c. jeżeli postępowanie dowodowe napotyka przeszkody o nieokreślonym czasie trwania, sąd może oznaczyć termin, po którego upływie dowód może być przeprowadzony tylko wówczas, gdy nie spowoduje to zwłoki w postępowaniu. Sąd zobowiązał pełnomocnika…
Fragment uzasadnienia
… zobowiązany do zapłaty czesnego, natomiast pozwany nie przecząc tym okolicznościom, nie przedstawił dowodu na to, że nie zalegał z opłatami na rzecz uczelni. Zgodnie z art. 242 k.p.c. jeżeli postępowanie dowodowe napotyka przeszkody o nieokreślonym czasie trwania, sąd może oznaczyć termin, po którego upływie dowód może być przeprowadzony tylko wówczas, gdy nie spowoduje to zwłoki w postępowaniu. Pozwany wnioskował o…
Fragment uzasadnienia
… K. (już nie jest członkiem zarządu). Świadek ten został wezwany na pierwsze posiedzenie, lecz nie stawił się i przedłożył zaświadczenie od lekarza [k.412]. Sąd na podstawie art. 242 K.p.c. wyznaczył ostateczny termin przesłuchania świadka na drugie posiedzenie w dniu 8 października 2015r. Tym razem świadek usprawiedliwił nieobecność poleceniem sekretarza generalnego (...) z 5 października 2015r. [k.565] wzięcia udziału w…
Wyświetlone orzeczenia: 4
PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 242: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.
Podsumuj orzecznictwoArt. 242 Kodeksu postępowania cywilnego reguluje sytuację, gdy w trakcie postępowania dowodowego pojawiają się przeszkody, które uniemożliwiają natychmiastowe przeprowadzenie dowodu, a jednocześnie nie wiadomo, jak długo będą one trwały. Przepis uprawnia sąd do wyznaczenia konkretnego terminu, po którego upływie dowód może zostać przeprowadzony tylko w przypadku, gdy nie opóźni to dalszego toku postępowania sądowego. Oznacza to, że sąd dąży do uniknięcia nieuzasadnionych zwłok i zapewnienia sprawnego przebiegu procesu, nie automatycznie ustalając termin do przeprowadzenia dowodu, lecz zabezpieczając możliwość jego późniejszej realizacji pod warunkiem, że nie wpłynie to na opóźnienie całego postępowania.
Przepis znajduje zastosowanie w sytuacjach, gdy przeprowadzenie dowodu wymaga zrealizowania czynności, które z przyczyn od niego niezależnych nie są możliwe do wykonania natychmiast, a na przykład wiążą się z koniecznością oczekiwania na określone okoliczności czy zdarzenia. Przeszkody te mogą mieć charakter proceduralny, faktyczny lub techniczny, ale przede wszystkim muszą być takie, że nie da się określić, kiedy dokładnie się zakończą. Dzięki temu rozwiązaniu sąd nie pozostawia dowodu w stanie zawieszenia bez terminu, lecz wprowadza element dyscyplinujący dalszy przebieg czynności dowodowych.
Przykładowo, jeśli w sprawie ma zostać przeprowadzona opinia biegłego, ale biegły zgłasza brak dostępności przez nieokreślony czas, sąd może wyznaczyć termin, po którego upływie badanie zostanie przeprowadzone wyłącznie wówczas, gdy nie spowoduje to zwłoki w postępowaniu. Pozwala to uniknąć sytuacji, w której sprawa nie jest rozpoznawana latami, a jednocześnie nie blokuje w ogóle możliwości uzyskania ważnego dowodu, jeśli dalsze jego opóźnianie nie zaszkodzi procedurze.
Częstym niedopatrzeniem jest traktowanie postanowienia sądu o wyznaczeniu takiego terminu jako zakazu stosowania dalszych czynności poza wskazanym terminem bez względu na okoliczności. Zdarza się też, że strony lub sąd interpretują przepis jako możliwość dowolnego przekładania przeprowadzenia dowodu, co może prowadzić do nieuzasadnionych przedłużeń postępowania. Istotne jest, że przesłanką przeprowadzenia dowodu po wyznaczonym terminie jest wyłącznie brak powodowania zwłoki w postępowaniu. To ograniczenie ma zapobiegać nieuzasadnionym opóźnieniom w prowadzeniu sprawy.
Art. 242 KPC wprowadza więc równowagę między potrzebą właściwego wyjaśnienia stanu faktycznego a wymogiem sprawności postępowania. Każda sytuacja indywidualna może wymagać interpretacji z uwzględnieniem całokształtu okoliczności, dlatego w praktyce przy wątpliwościach związanych z zastosowaniem tego przepisu warto skonsultować się z prawnikiem specjalizującym się w postępowaniu cywilnym.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
Oznacza to, że nie da się przewidzieć, kiedy przeszkoda ustąpi, czyli jak długo będzie trwała i uniemożliwiała przeprowadzenie dowodu.
Nie, sąd może wyznaczyć termin, ale nie jest do tego zobowiązany; decyduje o tym w zależności od okoliczności sprawy.
Dowód może być przeprowadzony tylko wtedy, gdy nie spowoduje to zwłoki w postępowaniu sądowym.
Tak, przepis ma zastosowanie do każdego dowodu, gdy jego przeprowadzenie napotyka przeszkody o nieokreślonym czasie trwania.
Warto skonsultować się z prawnikiem, który pomoże ocenić, czy i jak należy stosować ten przepis w danej sytuacji.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.
Zapytaj o art. 242