Co stanowi przepis
Art. 236 KPC określa, jakie elementy musi zawierać postanowienie sądu o dopuszczeniu dowodu. Zgodnie z § 1 sąd oznacza w nim środek dowodowy, czyli wskazuje, z czego dowód ma być przeprowadzony (na przykład z dokumentu, z zeznań świadka, z opinii biegłego, z oględzin), oraz fakty, które mają zostać tym dowodem wykazane. Dodatkowo, w miarę potrzeby i możliwości, sąd oznacza również termin i miejsce przeprowadzenia dowodu - jest to jednak element fakultatywny, zależny od okoliczności sprawy. Paragraf 2 wprowadza uproszczenie: jeżeli o wydanie postanowienia w przedmiocie dopuszczenia dowodu wnosiła strona, wystarczy powołanie się w postanowieniu na treść jej wniosku, bez powtarzania całej jego treści. Paragraf 3 dotyczy sytuacji, w której dowód nie jest przeprowadzany przez cały skład orzekający: zlecając przeprowadzenie dowodu sędziemu wyznaczonemu albo sądowi wezwanemu, sąd oznacza tego sędziego albo ten sąd, a gdy nie oznaczono terminu lub miejsca, oznacza je sędzia wyznaczony albo sąd wezwany.
Kiedy przepis ma zastosowanie
Przepis stosuje się w każdym postępowaniu cywilnym, w którym sąd decyduje o przeprowadzeniu dowodu - zarówno na wniosek strony, jak i z urzędu. Znajduje zastosowanie na rozprawie, gdy sąd wydaje postanowienie dowodowe ustnie, jak i na posiedzeniu niejawnym, gdy postanowienie zapada na piśmie. Szczególne znaczenie ma § 3 w sprawach, w których przeprowadzenie dowodu w siedzibie sądu orzekającego byłoby utrudnione, na przykład ze względu na odległość lub konieczność dokonania oględzin nieruchomości położonej poza obszarem właściwości tego sądu. Precyzyjne oznaczenie faktów, które mają zostać wykazane, porządkuje postępowanie dowodowe i pozwala stronom zorientować się, w jakim zakresie sąd uznał ich twierdzenia za wymagające dowodzenia.
Przykład
Powód domaga się zapłaty za wykonany remont i wnosi o dopuszczenie dowodu z zeznań świadka - kierownika budowy - na okoliczność zakresu i jakości wykonanych prac. Sąd wydaje postanowienie, w którym oznacza środek dowodowy (zeznania wskazanego świadka) oraz fakty do wykazania, przy czym zgodnie z § 2 może poprzestać na powołaniu się na treść wniosku powoda. Ponieważ ocena stanu lokalu wymaga oględzin na miejscu, sąd dodatkowo zleca ich przeprowadzenie sądowi wezwanemu, właściwemu ze względu na położenie nieruchomości, oznaczając ten sąd w postanowieniu. Termin i miejsce oględzin, jeżeli nie zostały wskazane, oznaczy następnie sąd wezwany.
Częste nieporozumienia
Strony niekiedy zakładają, że brak oznaczenia terminu i miejsca dowodu w postanowieniu jest uchybieniem - tymczasem art. 236 KPC wymaga tego tylko w miarę potrzeby i możliwości. Mylne jest też przekonanie, że postanowienie musi zawierać obszerne uzasadnienie doboru dowodu; przepis wskazuje jedynie jego niezbędne elementy. Nieporozumieniem bywa również utożsamianie dopuszczenia dowodu z jego oceną - postanowienie dowodowe nie przesądza, czy dana okoliczność zostanie ostatecznie uznana za udowodnioną. Warto pamiętać, że powołanie się na treść wniosku strony nie zwalnia jej od precyzyjnego sformułowania tego wniosku.
W sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
