Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.

Art. 221.

Aktualizacja: 12 lipca 2026

  • Treść przepisu
  • Wyjaśnienie
  • 10 orzeczeń

Pozwany nie może odmówić wdania się w spór co do istoty sprawy, chociaż wniósł zarzuty formalne.

Ten przepis w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Orzecznictwo do tego przepisu

Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.

IX GC 1045/15Sąd Okręgowy w Krakowie

Roszczenia licencyjne a działalność gospodarcza – wyrok SO

Fragment uzasadnienia

… przeciwnej o faktach, sąd, mając na uwadze wyniki całej rozprawy, może fakty te uznać za przyznane . Przepis art. 230 kpc wiąże się z obowiązkiem pozwanego wdania się w spór ( art. 221 kpc ) i złożenia oświadczenia co do twierdzeń strony przeciwnej, dotyczących okoliczności faktycznych ( art. 210 § 2 kpc ).Pozwana tego zaniechała . Pozwana twierdziła ,ze należności zapłaciła .Zdaniem sądu twierdzenie to nie jest dowodem .…
III AUa 1088/15Sąd Apelacyjny w Łodzi

Pozorność umowy o pracę a składki ZUS – wyrok SA w Łodzi

Fragment uzasadnienia

… z dnia 1 stycznia 2011 r. z powodu nieświadczenia umówionej pracy (w pełnym wymiarze), to w postępowaniu sądowym skarżący zobowiązany był do odniesienia się do tych zarzutów ( art. 221 k.p.c. ) oraz wykazania faktów przeciwnych, niż wskazane przez organ rentowy w zaskarżonej decyzji. Zgodnie z art. 210 § 2 k.p.c. , każda ze stron obowiązana jest do złożenia oświadczenia co do twierdzeń strony przeciwnej, dotyczących…
  • podleganie ubezpieczeniom społecznym
  • składki na ubezpieczenie społeczne
Czytaj orzeczenie
I C 1148/14Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy w Warszawie

Wyrok zaoczny a art. 339 § 2 k.p.c. – stanowisko SR

Fragment uzasadnienia

… 339 § 1 k.p.c. sąd wyda wyrok zaoczny. Wyrok zaoczny stanowi swoistego rodzaju sankcję dla pozwanego za naruszenie ciężaru procesowego – wdania się w spór co do istoty sprawy ( art. 221 k.p.c. ). W sytuacji zaistnienia wskazanych przesłanek formalnych do wydania wyroku zaocznego, Sąd zgodnie z art. 339 § 2 k.p.c. przyjmuje za prawdziwe twierdzenie powoda o okolicznościach faktycznych przytoczonych w pozwie lub w pismach…
VII U 864/22Sąd powszechny

VII U 864/22

Fragment uzasadnienia

… administracyjnym zarzucił fikcję umowy o pracę i brak zatrudnienia, to w postępowaniu sądowym skarżący jest zobowiązany co najmniej do odniesienia się do tych zarzutów ( art. 221 k.p.c. ), ze wszystkimi konsekwencjami wynikającymi z przepisów Kodeksu postępowania cywilnego . W tym celu to odwołujący się musi zatem przedstawić dowody, które uzasadniają zarzut wadliwości decyzji. Oczywiście wadliwość decyzji może też wynikać…
  • podleganie ubezpieczeniom społecznym
Czytaj orzeczenie

Wyświetlone orzeczenia: 4

PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 221: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.

Podsumuj orzecznictwo

Wyjaśnienie przepisu

Artykuł 221 Kodeksu postępowania cywilnego jednoznacznie określa, że pozwany nie ma prawa uchylać się od debaty na temat istoty sporu, nawet jeśli podniósł zarzuty formalne. Oznacza to, że podniesienie takich zarzutów nie powoduje automatycznego wyłączenia rozpatrzenia merytorycznego sprawy. Norma ta podkreśla ważność rozstrzygania meritum sprawy oraz zapobiega nadużywaniu zarzutów formalnych w celu unikania odpowiedzialności. Przepis jasno wskazuje, że postępowanie sądowe powinno zmierzać do oceny kwestii merytorycznych, a nie jedynie proceduralnych. W rezultacie, pozwany musi zaangażować się w spór i odpowiedzieć na istotę roszczenia, niezależnie od podnoszonych formalności.

Zastosowanie artykułu 221 następuje w sytuacjach, gdy pozwany zgłasza zarzuty proceduralne, takie jak brak jurysdykcji sądu, niewłaściwość miejsca rozpoznania lub niekompletność pozwu. Pomimo tych zastrzeżeń, przepis wymaga, aby sąd nie odrzucał automatycznie sporu na etapie formalnym, lecz przeprowadził ocenę merytoryczną roszczenia strony przeciwnej. W praktyce oznacza to, że postępowanie nie może utknąć na ocenianiu wyłącznie formalnych przeszkód, lecz musi uwzględnić zarazem istotę samego sporu. Artykuł zapewnia zatem równowagę pomiędzy formalną poprawnością a potrzebą rozstrzygania rzeczywistych sporów.

Praktyczny przykład zastosowania artykułu 221 można zaobserwować, gdy pozwany kwestionuje poprawność wytoczenia powództwa, na przykład wskazując na błędy formalne w pozwie, ale jednocześnie odpowiada na kwestie dotyczące podstaw żądania powoda. W takim wypadku sąd nie może oddalić powództwa wyłącznie z powodu zarzutów formalnych, lecz musi rozpatrzyć je łącznie z meritum sprawy. Dzięki temu unika się sytuacji, w której istota sporu pozostaje nierozstrzygnięta na rzecz czysto proceduralnych zarzutów.

Często spotykanym błędem jest mylne przekonanie, że wniesienie zarzutów formalnych automatycznie wstrzymuje rozpatrzenie merytoryczne sprawy. Osoby nieświadome znaczenia artykułu 221 mogą sądzić, że formalne zarzuty stanowią pełne wytłumaczenie odmowy udziału w sporze. Jednak norma ta precyzuje, że taki zabieg jest niedopuszczalny. Ponadto, zdarza się, że strony podnoszą zarzuty formalne jako sposób na opóźnianie postępowania, co ustawa ma na celu uniemożliwić. Artykuł 221 podkreśla zatem konieczność oceny przedmiotu sporu bez uchylania się przed nim poprzez samą kwestię formalną.

W przypadku indywidualnych sytuacji interpretacja przepisów i ich zastosowanie mogą wymagać konsultacji z prawnikiem, który pomoże właściwie ocenić, jak przepis działa w konkretnej sprawie.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Czy pozwany zawsze musi odnosić się do meritum sprawy mimo zastrzeżeń formalnych?

Tak, zgodnie z Art. 221 KPC pozwany nie może odmówić udziału w sporze z powodu zarzutów formalnych.

Co to są zarzuty formalne w postępowaniu cywilnym?

Zarzuty formalne dotyczą kwestii proceduralnych, takich jak właściwość sądu lub poprawność pozwu.

Czy zarzut formalny pozwala uniknąć rozpatrzenia sprawy na tle merytorycznym?

Nie, Art. 221 KPC zabrania odmawiania rozpatrzenia sprawy merytorycznie z powodu zarzutów formalnych.

Co się stanie, gdy pozwany wyniku zarzutów formalnych nie odpowie na meritum?

Mimo podniesienia zarzutów formalnych sąd może rozstrzygnąć sprawę merytorycznie, gdyż odmowa udziału w sporze jest niedopuszczalna.

Czy można wnieść same zarzuty formalne bez odnoszenia się do meritum?

Wniesienie samych zarzutów formalnych nie zwalnia pozwanego z obowiązku odniesienia się do istoty sporu.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 221