Art. 205⁴.

Co stanowi przepis

Art. 205(4) KPC reguluje moment i sposób wyznaczenia posiedzenia przygotowawczego, czyli etapu, na którym sąd wspólnie ze stronami planuje dalszy przebieg procesu. Zgodnie z § 1 przewodniczący wyznacza takie posiedzenie po złożeniu odpowiedzi na pozew, a także wtedy, gdy odpowiedź nie została wniesiona, ale w sprawie nie zapadł wyrok zaoczny. Paragraf 1(1) przesądza, że na posiedzenie wzywa się do osobistego stawiennictwa zarówno strony, jak i ich pełnomocników, przy czym przewodniczący może odstąpić od wzywania strony, jeżeli z okoliczności sprawy wynika, że wystarczy udział pełnomocnika. W przypadku podmiotów, o których mowa w art. 205(2) § 3, wzywa się wyłącznie pełnomocnika, chyba że nie został on ustanowiony. Paragraf 2 nakłada na przewodniczącego i sąd obowiązek działania tak, aby pierwsze posiedzenie przygotowawcze odbyło się nie później niż dwa miesiące po złożeniu odpowiedzi na pozew albo ostatniego pisma przygotowawczego, a gdy pism tych nie złożono - dwa miesiące po upływie terminu do ich wniesienia. Paragraf 3 pozwala odstąpić od tego etapu, jeżeli okoliczności sprawy wskazują, że posiedzenie nie przyczyni się do sprawniejszego rozpoznania sprawy.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis dotyczy postępowania rozpoznawczego w procesie cywilnym, po wniesieniu pozwu i doręczeniu go stronie pozwanej. Uruchamia się on w dwóch sytuacjach: gdy pozwany złożył odpowiedź na pozew oraz gdy odpowiedzi nie złożył, lecz sąd nie wydał wyroku zaocznego. Terminy z § 2 mają charakter instrukcyjny i porządkujący pracę sądu, a ich celem jest przeciwdziałanie przewlekłości. Zastosowanie § 3 zależy od oceny przewodniczącego, który uwzględnia stopień skomplikowania sprawy, liczbę spornych okoliczności i stanowiska stron.

Przykład

Powódka wnosi pozew o zapłatę wynagrodzenia z umowy o dzieło, a pozwany w odpowiedzi na pozew kwestionuje jakość wykonanych prac i zgłasza kilku świadków. Skoro odpowiedź została złożona, przewodniczący na podstawie art. 205(4) § 1 KPC wyznacza posiedzenie przygotowawcze i wzywa na nie obie strony oraz ich pełnomocników. Termin posiedzenia powinien przypaść nie później niż dwa miesiące po dniu złożenia odpowiedzi na pozew. Gdyby jednak spór ograniczał się wyłącznie do wykładni jednego postanowienia umowy, przewodniczący mógłby uznać, że posiedzenie nie usprawni sprawy, i od razu skierować ją na rozprawę.

Częste nieporozumienia

Posiedzenie przygotowawcze bywa mylone z rozprawą - tymczasem służy ono przede wszystkim zaplanowaniu postępowania i zbadaniu możliwości ugodowego zakończenia sporu. Błędem jest też zakładanie, że wezwanie pełnomocnika zwalnia stronę ze stawiennictwa: strona ma obowiązek stawić się osobiście, chyba że przewodniczący wyraźnie od tego odstąpi. Nie jest również prawdą, że posiedzenie przygotowawcze musi odbyć się w każdej sprawie, skoro § 3 dopuszcza nadanie sprawie innego biegu. Wreszcie dwumiesięczny termin z § 2 nie stanowi terminu, którego przekroczenie samo w sobie unieważnia dalsze czynności sądu. W sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem, ponieważ ocena przebiegu postępowania zależy od jej konkretnych okoliczności.