Art. 205 Kodeksu postępowania cywilnego przewiduje, że sąd rejonowy może przekazać sprawę sądowi okręgowemu na wniosek pozwanego złożony do chwili zamknięcia rozprawy. Przekazanie to następuje, jeśli pozwany wniósł przeciwko powodowi powództwo przed sądem okręgowym, które jest związane z roszczeniem powoda lub w sytuacji, gdy roszczenia obu stron mogą być potrącane. Innymi słowy, przepis umożliwia tzw. połączenie spraw o wspólne przedmioty lub wzajemnie powiązane roszczenia dla efektywnego rozstrzygnięcia całości sporu przez sąd okręgowy, który ze względu na właściwość lub kompetencje jest bardziej odpowiedni do rozpoznania sprawy. Podstawowym celem jest uniknięcie rozstrzygania rozbieżnych, powiązanych spraw w różnych sądach, co mogłoby rodzić sprzeczne rozstrzygnięcia lub niepotrzebne przedłużenie procesu.
Przepis ma zastosowanie przede wszystkim w sytuacji, gdy pozwany w ramach obrony wnosi powództwo wzajemne albo przeciwegzekucyjne mające bezpośredni związek z powództwem wytoczonym przez powoda. Wniosek o przekazanie musi wpłynąć przed zamknięciem rozprawy, czyli przed momentem, po którym nie można już dopuszczać nowych wniosków dowodowych i kończyć sprawy. Przekazanie sprawy ma służyć realizacji zasady gospodarki procesowej oraz jednolitości orzecznictwa, tym samym nie jest możliwe po zakończeniu rozprawy.
Przykładem praktycznym może być sytuacja, gdy powód pozywa pozwanego w sądzie rejonowym o zapłatę należności z tytułu umowy, a pozwany wnosi powództwo wzajemne przeciwko powodowi w sądzie okręgowym, dochodząc roszczenia wynikającego z innego tytułu prawnego, lecz powiązanego z powództwem powoda. Pozwany na podstawie art. 205 KPC może wówczas wystąpić z wnioskiem o przekazanie sprawy sądowi okręgowemu, co pozwoli na rozpoznanie obu roszczeń łącznie i zapobiegnie wydaniu odrębnych rozstrzygnięć w różnych instancjach.
Często spotykane błędy polegają na składaniu wniosku o przekazanie zbyt późno, po zamknięciu rozprawy, co skutkuje jego odrzuceniem. Inny problem to nieuwzględnianie, czy powództwo wzajemne jest rzeczywiście powiązane z roszczeniem powoda lub czy istnieje możliwość ich potrącenia. Niezbędne jest także prawidłowe ustalenie właściwości sądu, aby przekazanie było zasadnie i skuteczne. W razie wątpliwości dotyczących stosowania art. 205 KPC w konkretnej sprawie rekomendowane jest zasięgnięcie porady prawnika.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
