Co stanowi przepis
Art. 140 KPC reguluje formę, w jakiej sąd przekazuje stronom i innym uczestnikom postępowania pisma oraz orzeczenia. Paragraf 1 wprowadza zasadę podstawową: doręczenie następuje w odpisach, a nie przez wydanie oryginału dokumentu znajdującego się w aktach sprawy. Paragraf 2 dopuszcza rozwiązanie alternatywne - zamiast odpisu może zostać doręczony dokument uzyskany z systemu teleinformatycznego, jednak wyłącznie wtedy, gdy zawiera cechy pozwalające zweryfikować istnienie i treść pisma lub orzeczenia w tym systemie. Paragraf 3 dotyczy doręczenia elektronicznego i przesądza, że w takim wypadku pisma i orzeczenia mają postać dokumentów zawierających dane pochodzące z systemu teleinformatycznego. Przepis nie zmienia więc treści doręczanego rozstrzygnięcia, lecz określa nośnik i formę, w jakiej trafia ono do adresata.
Kiedy przepis ma zastosowanie
Norma znajduje zastosowanie zawsze, gdy w postępowaniu cywilnym dochodzi do doręczenia pisma procesowego albo orzeczenia - zarówno pism pochodzących od sądu, jak i odpisów pism strony przeciwnej przekazywanych przez sąd. Zasada z § 1 obowiązuje niezależnie od tego, czy doręczenie następuje pocztą, przez komornika, w sposób bezpośredni w budynku sądu, czy w inny przewidziany ustawą sposób. Paragraf 2 wchodzi w grę wtedy, gdy dane pismo lub orzeczenie funkcjonuje w systemie teleinformatycznym i możliwe jest wygenerowanie dokumentu z cechami weryfikacyjnymi, na przykład identyfikatorem pozwalającym sprawdzić dokument w systemie. Paragraf 3 dotyczy natomiast sytuacji, w której samo doręczenie ma charakter elektroniczny, czyli następuje na konto lub adres w systemie, a nie w postaci papierowej przesyłki.
Przykład
Sąd wydaje nakaz zapłaty i kieruje go do pozwanego. Pozwany nie otrzyma oryginału nakazu podpisanego przez sędziego, ponieważ ten pozostaje w aktach sprawy - otrzyma jego odpis wraz z odpisem pozwu i pouczeniami, zgodnie z art. 140 § 1 KPC. Jeżeli sprawa prowadzona jest w systemie teleinformatycznym, zamiast klasycznego odpisu pozwany może otrzymać wydruk lub plik zawierający kod czy identyfikator umożliwiający sprawdzenie treści nakazu w systemie. Taki dokument wywołuje ten sam skutek co odpis, o ile spełnia wymóg weryfikowalności opisany w § 2.
Częste nieporozumienia
Najczęstszym błędem jest przekonanie, że doręczony dokument jest wadliwy, bo nie zawiera odręcznego podpisu sędziego lub pieczęci w oryginale - art. 140 KPC wprost przewiduje doręczanie odpisów, więc brak oryginału nie podważa skuteczności doręczenia. Drugie nieporozumienie dotyczy dokumentów z systemu teleinformatycznego: nie każdy wydruk ma taki walor, lecz tylko taki, który zawiera cechy umożliwiające weryfikację. Nie należy też mylić formy doręczenia z terminem na czynność procesową - art. 140 KPC nie reguluje biegu terminów ani sposobu ustalania daty doręczenia. W indywidualnej sprawie, zwłaszcza gdy pojawia się spór co do prawidłowości doręczenia, warto skonsultować się z prawnikiem.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.