Art. 125¹.

Co stanowi przepis

Art. 125(1) KPC wskazuje dodatkowy kanał komunikacji z sądem w postępowaniu cywilnym, jakim jest portal informacyjny. Zgodnie z § 1 pismo procesowe wnosi się za pośrednictwem portalu informacyjnego wtedy, gdy jednocześnie spełnione są dwa warunki: tak stanowi przepis szczególny oraz nie jest możliwe wniesienie pisma za pośrednictwem systemu teleinformatycznego. Przepis nie tworzy więc ogólnej, powszechnej możliwości składania wszystkich pism przez portal, lecz uzależnia ją od istnienia odrębnej podstawy prawnej. Portal informacyjny pełni tu funkcję rozwiązania subsydiarnego wobec systemu teleinformatycznego, czyli wchodzi w grę dopiero wtedy, gdy droga podstawowa jest niedostępna. Paragraf 3 wprowadza wyraźne wyłączenie: reguły z § 1 nie stosuje się do pism procesowych wnoszonych do Sądu Najwyższego.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Stosowanie art. 125(1) KPC wymaga w pierwszej kolejności ustalenia, czy dla danej kategorii pism istnieje przepis szczególny odsyłający do portalu informacyjnego. Jeżeli takiego przepisu nie ma, pismo wnosi się na zasadach ogólnych, czyli w formie pisemnej albo elektronicznej w zakresie, w jakim przewidują to inne przepisy Kodeksu. Drugą przesłanką jest brak możliwości skorzystania z systemu teleinformatycznego - dopiero wówczas otwiera się droga przez portal. Wyłączenie z § 3 oznacza, że przy pismach kierowanych do Sądu Najwyższego strona i pełnomocnik muszą korzystać z trybu przewidzianego przepisami ogólnymi, a nie z portalu. Przepis ma zatem charakter techniczno-porządkowy i dotyczy formy oraz sposobu wniesienia pisma, a nie jego treści czy wymogów merytorycznych.

Przykład

Pełnomocnik strony w sprawie cywilnej ma złożyć pismo, dla którego przepis szczególny przewiduje wniesienie za pośrednictwem portalu informacyjnego. Sprawdza najpierw, czy pismo może zostać wniesione przez system teleinformatyczny - jeżeli tak, korzysta z tej drogi, ponieważ ma ona pierwszeństwo. Jeżeli natomiast wniesienie pisma przez system teleinformatyczny nie jest możliwe, pełnomocnik składa je przez portal informacyjny, powołując się na art. 125(1) § 1 KPC. Gdyby jednak to samo pismo miało trafić do Sądu Najwyższego, ścieżka portalowa jest wyłączona na mocy § 3 i konieczne jest zachowanie zwykłego trybu wniesienia.

Częste nieporozumienia

Najczęstszym błędem jest traktowanie portalu informacyjnego jako uniwersalnej skrzynki podawczej sądu, przez którą można wnieść każde pismo procesowe. Art. 125(1) KPC nie daje takiego uprawnienia - wymaga wyraźnej podstawy w przepisie szczególnym. Drugim nieporozumieniem jest mylenie portalu informacyjnego z systemem teleinformatycznym; są to odrębne rozwiązania, a system teleinformatyczny ma pierwszeństwo. Trzecim błędem jest pomijanie wyłączenia z § 3 i próba wniesienia pisma do Sądu Najwyższego przez portal, co może skutkować uznaniem, że pismo nie zostało skutecznie wniesione. Warto też pamiętać, że przepis reguluje wyłącznie sposób wniesienia pisma i nie zwalnia z zachowania terminów ani wymogów formalnych. W sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem, który oceni, jaka droga wniesienia pisma jest w danym postępowaniu prawidłowa.