Art. 1217.

Co stanowi przepis

Art. 1217 KPC wprowadza ograniczenie zakresu badania sprawy przez sąd powszechny w postępowaniu o uznanie albo stwierdzenie wykonalności orzeczenia arbitrażowego. Chodzi wyłącznie o wyrok sądu polubownego wydany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej albo o ugodę zawartą przed takim sądem polubownym w Polsce, a więc o tzw. orzeczenia krajowe arbitrażu. Jeżeli wcześniej wniesiona skarga o uchylenie wyroku sądu polubownego została prawomocnie oddalona, sąd nie bada już okoliczności wskazanych w art. 1214 § 3 KPC, czyli przesłanek odmowy uznania lub stwierdzenia wykonalności branych pod uwagę z urzędu. W praktyce oznacza to, że prawomocny wynik postępowania skargowego zamyka ponowną kontrolę tych samych zagadnień na etapie nadawania orzeczeniu skuteczności lub wykonalności. Przepis ten służy zatem ekonomii procesowej i zapobiega dublowaniu kontroli tego samego wyroku arbitrażowego przez sąd państwowy.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis znajduje zastosowanie dopiero wtedy, gdy spełnione są łącznie dwa warunki. Po pierwsze, przedmiotem postępowania musi być krajowy wyrok sądu polubownego lub ugoda zawarta przed sądem polubownym w Polsce, a nie orzeczenie arbitrażowe wydane za granicą. Po drugie, musiało zapaść prawomocne orzeczenie oddalające skargę o uchylenie tego wyroku, a więc sprawa kontroli arbitrażu została już rozstrzygnięta merytorycznie i nie podlega dalszemu zaskarżeniu. Jeżeli skargi w ogóle nie wniesiono, jeżeli została odrzucona lub cofnięta albo postępowanie umorzono, art. 1217 KPC nie działa i sąd bada okoliczności z art. 1214 § 3 KPC w zwykłym trybie.

Przykład

Spółka budowlana i inwestor poddali spór z umowy o roboty budowlane pod rozstrzygnięcie sądu polubownego z siedzibą w Warszawie. Zapadł wyrok zasądzający wynagrodzenie na rzecz wykonawcy, a inwestor wniósł skargę o uchylenie tego wyroku, powołując się m.in. na naruszenie podstawowych zasad porządku prawnego. Sąd powszechny skargę oddalił, a orzeczenie stało się prawomocne. Gdy wykonawca wystąpił następnie o stwierdzenie wykonalności wyroku arbitrażowego, sąd nie badał ponownie okoliczności z art. 1214 § 3 KPC, lecz ograniczył kontrolę do pozostałych wymogów formalnych postępowania.

Częste nieporozumienia

Pierwszym błędem jest przekonanie, że art. 1217 KPC pozbawia stronę wszelkiej obrony w postępowaniu o uznanie lub stwierdzenie wykonalności. Przepis wyłącza badanie konkretnych okoliczności z art. 1214 § 3 KPC, nie znosi zaś wymogów formalnych ani obowiązku wykazania, że orzeczenie faktycznie istnieje i dotyczy danych stron. Drugim nieporozumieniem jest rozciąganie tej regulacji na wyroki arbitrażowe wydane poza granicami Polski, do których stosuje się odrębne zasady. Trzecim błędem jest utożsamianie oddalenia skargi z jej odrzuceniem lub umorzeniem postępowania, podczas gdy tylko prawomocne oddalenie uruchamia skutek z art. 1217 KPC. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem, ponieważ ocena skutków wcześniejszego postępowania skargowego wymaga analizy konkretnych akt.