Co dokładnie stanowi przepis
Art. 1207 KPC odsyła w zakresie skargi o uchylenie wyroku sądu polubownego do przepisów regulujących apelację. W § 1 ustawodawca nakazuje odpowiednie stosowanie art. 368 KPC, który określa wymagania formalne pisma inicjującego postępowanie odwoławcze, a więc między innymi oznaczenie zaskarżonego rozstrzygnięcia, wskazanie zakresu zaskarżenia, przytoczenie zarzutów wraz z ich uzasadnieniem oraz sformułowanie wniosku co do sposobu rozstrzygnięcia sprawy. W § 2 przepis idzie dalej i stanowi, że jeżeli dalsze przepisy Kodeksu nie stanowią inaczej, do całego postępowania wywołanego skargą stosuje się odpowiednio przepisy o apelacji. Słowo "odpowiednio" jest tu kluczowe: nie każdy przepis apelacyjny da się przenieść wprost, część stosuje się z modyfikacjami, a część wcale, jeżeli kłóci się z naturą kontroli orzeczenia arbitrażowego.
Kiedy przepis ma zastosowanie
Norma ta znajduje zastosowanie zawsze wtedy, gdy strona postępowania arbitrażowego decyduje się zakwestionować wyrok sądu polubownego przed sądem państwowym w drodze skargi o uchylenie. Dotyczy to zarówno sposobu zredagowania samego pisma, jak i dalszego toku sprawy: rozprawy, postępowania dowodowego, formy rozstrzygnięcia czy kwestii procesowych, dla których ustawodawca nie przewidział regulacji szczególnej. Pierwszeństwo zawsze mają przepisy odnoszące się bezpośrednio do sądownictwa polubownego, a przepisy o apelacji stanowią jedynie uzupełnienie luk. Art. 1207 KPC nie tworzy natomiast nowych podstaw uchylenia wyroku arbitrażowego - te wynikają z odrębnych przepisów, a odesłanie dotyczy wyłącznie techniki procesowej.
Przykład
Dwie spółki zawarły umowę z zapisem na sąd polubowny i po zakończeniu arbitrażu jedna z nich uznała, że wyrok zapadł z naruszeniem podstawowych zasad procedury. Przygotowując skargę, jej pełnomocnik nie ogranicza się do ogólnego stwierdzenia niezadowolenia, lecz - stosując art. 368 KPC przez odesłanie z art. 1207 § 1 KPC - dokładnie oznacza zaskarżony wyrok, wskazuje, czy kwestionuje go w całości, formułuje konkretne zarzuty i uzasadnia je, a na końcu zamieszcza wniosek o uchylenie wyroku. Dzięki temu pismo spełnia wymogi formalne i nie zostaje zwrócone bez merytorycznego rozpoznania. Dalsze czynności sądu, na przykład wyznaczenie rozprawy, przebiegają według reguł apelacyjnych stosowanych odpowiednio.
Częste nieporozumienia
Najpoważniejszym błędem jest traktowanie skargi jak zwykłej apelacji i oczekiwanie, że sąd państwowy ponownie zbada sprawę merytorycznie oraz oceni prawidłowość ustaleń arbitrów. Odesłanie z art. 1207 KPC ma charakter techniczny i nie zmienia kontrolnego, ograniczonego charakteru tego postępowania. Drugim nieporozumieniem jest pomijanie zastrzeżenia "jeśli przepisy poniższe nie stanowią inaczej" - regulacje szczególne dotyczące sądownictwa polubownego wyłączają wtedy zastosowanie reguł apelacyjnych. Zdarza się też, że strony zapominają o precyzyjnym sformułowaniu zarzutów, co bywa źródłem braków formalnych. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem, ponieważ ocena zakresu odpowiedniego stosowania przepisów wymaga analizy konkretnych okoliczności.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.