Art. 117³.

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 117(3) KPC reguluje techniczną, ale bardzo ważną fazę przyznawania pomocy prawnej z urzędu: samo wskazanie konkretnego pełnomocnika. Zgodnie z § 1 to sąd, a nie strona, zwraca się o wyznaczenie adwokata lub radcy prawnego do właściwej okręgowej rady adwokackiej albo rady okręgowej izby radców prawnych. Paragraf 2 nakłada na samorząd zawodowy obowiązek wyznaczenia pełnomocnika niezwłocznie, najpóźniej w terminie dwóch tygodni, oraz zawiadomienia o tym sądu. Zawiadomienie musi zawierać imię i nazwisko wyznaczonej osoby, numer jej wpisu na właściwą listę, adres do doręczeń oraz oznaczenie postępowania, w którym została wyznaczona. Paragraf 3 przewiduje, że jeżeli strona wskazała we wniosku konkretnego adwokata lub radcę prawnego, rada w miarę możliwości i w porozumieniu z tą osobą wyznaczy właśnie ją. Paragraf 4 nakazuje prowadzić korespondencję między sądem a radą za pośrednictwem portalu informacyjnego tam, gdzie jest to możliwe, z odpowiednim zastosowaniem art. 131(1a) § 1 i 2 KPC.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis stosuje się dopiero po tym, jak sąd uwzględni wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Sam art. 117(3) KPC nie rozstrzyga o przesłankach przyznania pomocy prawnej, lecz o dalszym trybie postępowania. Znajduje zastosowanie zarówno wtedy, gdy pomoc przyznano osobie fizycznej zwolnionej od kosztów, jak i w innych wypadkach przewidzianych ustawą. Właściwość rady ustala się według reguł samorządowych powiązanych z siedzibą sądu. Dwutygodniowy termin ma charakter porządkowy i służy temu, by strona nie czekała na pełnomocnika dłużej, niż to konieczne dla toku postępowania.

Przykład

Osoba pozwana o zapłatę składa wniosek o ustanowienie radcy prawnego z urzędu i wskazuje w nim nazwisko radcy, który wcześniej udzielał jej porady w punkcie nieodpłatnej pomocy prawnej. Sąd uwzględnia wniosek i zwraca się do rady okręgowej izby radców prawnych o wyznaczenie pełnomocnika. Rada kontaktuje się ze wskazanym radcą, uzyskuje jego zgodę i w ciągu dwóch tygodni zawiadamia sąd, podając imię, nazwisko, numer wpisu, adres do doręczeń oraz oznaczenie postępowania. Gdyby radca nie mógł podjąć się prowadzenia postępowania, rada wyznaczyłaby inną osobę, a wniosek strony nie zostałby przez to zniweczony.

Częste nieporozumienia

Najczęstszym błędem jest przekonanie, że strona sama zwraca się do izby zawodowej lub że może swobodnie wybrać pełnomocnika. Wskazanie z § 3 jest wyłącznie sugestią, a rada realizuje je tylko w miarę możliwości i po porozumieniu z daną osobą. Drugie nieporozumienie dotyczy terminu dwóch tygodni - jego przekroczenie nie unieważnia wyznaczenia ani nie daje stronie roszczenia procesowego. Mylące bywa też założenie, że komunikacja przez portal informacyjny zmienia sytuację strony; dotyczy ona relacji sądu z radą. W sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem.