Co stanowi przepis
Art. 1160 KPC reguluje sposób ustalania, kiedy pisemne zawiadomienie kierowane do strony uznaje się za skutecznie doręczone. Zgodnie z § 1 zasadą jest doręczenie osobiste adresatowi albo dostarczenie pisma do jego siedziby, do miejsca jego zwykłego pobytu lub na wskazany przez niego adres pocztowy, przy czym strony mogą postanowić inaczej. Paragraf 2 wprowadza ułatwienie w odniesieniu do przedsiębiorców wpisanych do rejestru sądowego lub innego rejestru publicznego: zawiadomienie uważa się za doręczone, gdy doszło na adres ujawniony w rejestrze, chyba że strona wskazała inny adres do doręczeń. Paragraf 3 przewiduje rozwiązanie na wypadek, gdy mimo dołożenia należytej staranności nie da się ustalić żadnego z wcześniej wymienionych miejsc - wówczas wystarczy wysłanie pisma na ostatnie znane miejsce siedziby albo ostatnie znane miejsce zwykłego pobytu adresata, a skutek doręczenia następuje w ostatnim dniu okresu, w którym przesyłka mogła zostać odebrana. Paragraf 4 wyraźnie wyłącza stosowanie tych reguł do doręczeń sądowych.
Kiedy przepis ma zastosowanie
Przepis znajduje się w części Kodeksu poświęconej sądowi polubownemu, więc dotyczy korespondencji wymienianej w postępowaniu arbitrażowym, a nie pism doręczanych przez sąd państwowy. Ma znaczenie przede wszystkim przy zawiadomieniu o wszczęciu postępowania, wezwaniach, wymianie pism procesowych i przekazywaniu orzeczeń. Reguły z art. 1160 KPC mają charakter dyspozytywny w zakresie § 1 - strony mogą w umowie o arbitraż lub w regulaminie stałego sądu polubownego ustalić własne sposoby doręczeń, na przykład wyłącznie elektroniczne. Zastosowanie § 3 wymaga wykazania, że podjęto rzeczywiste, staranne próby ustalenia adresu, a nie tylko formalne czynności pozorne.
Przykład
Spółka A wszczyna postępowanie przed sądem polubownym przeciwko spółce B, wpisanej do rejestru przedsiębiorców. Zawiadomienie zostaje wysłane na adres ujawniony w rejestrze, ponieważ spółka B nigdy nie wskazała innego adresu do doręczeń. Mimo że przesyłka nie została podjęta przez pracowników spółki B, zgodnie z § 2 zawiadomienie uznaje się za doręczone z chwilą dojścia na adres rejestrowy. Gdyby jednak spółka B wcześniej podała w umowie inny adres korespondencyjny, to właśnie ten adres byłby wiążący.
Częste nieporozumienia
Najczęstszym błędem jest przenoszenie reguł art. 1160 KPC na doręczenia dokonywane przez sąd powszechny - § 4 wprost tego zabrania, a sąd stosuje przepisy o doręczeniach z części ogólnej Kodeksu. Drugim nieporozumieniem jest przekonanie, że nieodebranie przesyłki zawsze niweczy skutek doręczenia; przepis wiąże skutek z dojściem pisma na właściwy adres, a w przypadku § 3 z upływem okresu odbioru. Warto też pamiętać, że wskazanie innego adresu do doręczeń wyłącza automatyzm adresu rejestrowego, dlatego strony powinny aktualizować dane. Wady doręczenia mogą później stanowić podstawę zarzutów w postępowaniu o uchylenie wyroku sądu polubownego. W sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem, ponieważ ocena skuteczności doręczenia zależy od okoliczności konkretnego postępowania.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.