Art. 1144⁶.

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 1144(6) KPC wskazuje, kto w Polsce pełni funkcję tzw. organu do spraw informacji w rozumieniu rozporządzenia nr 655/2014, czyli unijnych przepisów o europejskim nakazie zabezpieczenia na rachunku bankowym. Zgodnie z § 1 organem tym jest Minister Sprawiedliwości. Paragraf 2 określa źródło danych: Minister Sprawiedliwości uzyskuje informacje o rachunkach bankowych z centralnej informacji o rachunkach, o której mowa w art. 92bb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe. Paragraf 3 przewiduje, że za udzielenie informacji pobierana jest opłata ryczałtowa, a podjęcie czynności zmierzających do pozyskania informacji jest uzależnione od jej uprzedniego uiszczenia. Paragraf 5 zawiera upoważnienie dla Ministra Sprawiedliwości do wydania rozporządzenia określającego sposób uiszczania i wysokość tej opłaty, z uwzględnieniem kosztów pozyskania i przekazania informacji oraz ryczałtowego charakteru opłaty.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis znajduje zastosowanie w sprawach związanych z europejskim nakazem zabezpieczenia na rachunku bankowym, czyli instrumentem służącym transgranicznemu zabezpieczeniu roszczeń pieniężnych w sprawach cywilnych i handlowych. Uruchamia się wtedy, gdy potrzebne jest ustalenie, czy dłużnik ma rachunek bankowy prowadzony w Polsce, a wierzyciel sam takiej wiedzy nie posiada. Zgodnie z § 4 przepisy § 1-3 stosuje się również wówczas, gdy samo postępowanie o wydanie europejskiego nakazu zabezpieczenia toczy się w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, a jedynie zapytanie o rachunki kierowane jest do polskiego organu. Warunkiem podjęcia czynności przez Ministra Sprawiedliwości jest wcześniejsze wniesienie opłaty ryczałtowej, co oznacza, że brak wpłaty wstrzymuje bieg czynności informacyjnych.

Przykład

Przedsiębiorca z innego państwa Unii Europejskiej uzyskał orzeczenie przeciwko kontrahentowi, który ma majątek w Polsce, ale nie wie, w którym banku prowadzony jest jego rachunek. W ramach postępowania o europejski nakaz zabezpieczenia sąd zagraniczny kieruje wniosek o informację do polskiego organu do spraw informacji, którym na podstawie art. 1144(6) § 1 KPC jest Minister Sprawiedliwości. Minister sięga po dane z centralnej informacji o rachunkach prowadzonej na podstawie Prawa bankowego, jednak dopiero po uiszczeniu opłaty ryczałtowej określonej w rozporządzeniu. Po jej opłaceniu i pozyskaniu danych informacja trafia do organu, który wystąpił z zapytaniem.

Częste nieporozumienia

Pierwszym błędem jest przekonanie, że każdy wierzyciel może samodzielnie zwrócić się do Ministra Sprawiedliwości o listę rachunków dłużnika - tryb z art. 1144(6) KPC jest powiązany z procedurą europejskiego nakazu zabezpieczenia, a nie z dowolnym dochodzeniem należności. Drugim nieporozumieniem jest traktowanie opłaty jako zależnej od wyniku zapytania; ma ona charakter ryczałtowy i jest warunkiem podjęcia czynności, a nie zapłatą za pozytywny rezultat. Trzecim jest założenie, że wysokość opłaty wynika wprost z Kodeksu - określa ją rozporządzenie wydane na podstawie § 5. Warto też pamiętać, że polski organ korzysta z konkretnego, ustawowo wskazanego źródła danych, a nie z dowolnych rejestrów. W sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem, ponieważ szczegóły procedury transgranicznej zależą od okoliczności konkretnego postępowania.