Art. 1142⁷.

Co stanowi przepis

Art. 1142(7) KPC nakłada na sąd obowiązek o charakterze techniczno-rejestrowym, ściśle powiązany z europejskim poświadczeniem spadkowym. Zgodnie z jego treścią sąd niezwłocznie wpisuje do Rejestru Spadkowego postanowienie o wydaniu, sprostowaniu, zmianie lub uchyleniu europejskiego poświadczenia spadkowego, a także postanowienie o zawieszeniu skutków takiego poświadczenia. Obowiązek wpisu obejmuje również postanowienia, którymi sąd zmienia albo uchyla wcześniejsze rozstrzygnięcia z tego katalogu. Wpis następuje za pośrednictwem systemu teleinformatycznego, o którym mowa w art. 95i § 1 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. - Prawo o notariacie, czyli w tym samym systemie, w którym rejestrowane są krajowe akty poświadczenia dziedziczenia i postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku. Przepis nie tworzy nowej podstawy do wydania orzeczenia, lecz określa, co sąd ma zrobić po jego wydaniu.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Regulacja znajduje zastosowanie zawsze wtedy, gdy sąd polski działa jako organ właściwy w sprawach europejskiego poświadczenia spadkowego i wydaje jedno z rozstrzygnięć wymienionych w art. 1142(7) KPC. Chodzi zatem o etap następujący po zakończeniu rozpoznania sprawy: samo wydanie poświadczenia, jego korekta, modyfikacja, unieważnienie albo czasowe wstrzymanie skutków. Przepis obejmuje także sytuacje wtórne, gdy pierwotne postanowienie zostaje później zmienione lub uchylone, dzięki czemu rejestr odzwierciedla aktualny stan sprawy. Ustawodawca posłużył się zwrotem "niezwłocznie", co oznacza, że wpisu należy dokonać bez zbędnej zwłoki, a nie w bliżej nieokreślonej przyszłości. Forma wpisu jest wyłącznie elektroniczna i odbywa się przez wskazany system teleinformatyczny.

Przykład

Spadkodawca mieszkał na stałe w Polsce, ale pozostawił mieszkanie w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej. Spadkobierca występuje do sądu o wydanie europejskiego poświadczenia spadkowego, aby móc wykazać swoje prawa przed zagranicznym rejestrem nieruchomości i bankiem. Po wydaniu postanowienia o wydaniu poświadczenia sąd, stosując art. 1142(7) KPC, niezwłocznie wprowadza informację o tym rozstrzygnięciu do Rejestru Spadkowego przy użyciu systemu teleinformatycznego. Gdyby później okazało się, że w poświadczeniu znalazła się omyłka i sąd wydał postanowienie o jego sprostowaniu, również ten fakt musi zostać odnotowany w rejestrze.

Częste nieporozumienia

Najczęstszym błędem jest przekonanie, że wpis do Rejestru Spadkowego jest warunkiem skuteczności europejskiego poświadczenia spadkowego lub że to od wpisu zależy nabycie spadku. Wpis pełni funkcję informacyjno-ewidencyjną i porządkującą, a nie konstytutywną dla praw spadkobierców. Bywa też mylony Rejestr Spadkowy z rejestrami zagranicznymi lub z ksiągami wieczystymi, choć są to odrębne systemy o innej funkcji. Nieporozumieniem jest wreszcie oczekiwanie, że o wpis trzeba osobno wnioskować - obowiązek obciąża sąd i jest realizowany z urzędu. W indywidualnej sprawie spadkowej warto skonsultować się z prawnikiem, ponieważ szczegóły postępowania transgranicznego bywają złożone.