Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.
Aktualizacja: 18 sierpnia 2026
(uchylony)
Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.
Częste pytania:
Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.
Fragment uzasadnienia
… 2008r. wyłączną jurysdykcję sądów polskich w zakresie postępowania spadkowego co do wchodzących do spadku praw rzeczowych do nieruchomości na terenie Polski wywodzono z art. 1102 kpc (por. postanowienie SN z dnia 6 marca 1970r., I CR 3/70, LEX). Aktualnie, fakt ten wynika z bezpośrednio przepisu art. 1110 2 kpc , zgodnie z którym jurysdykcja krajowa w sprawach rozpoznawanych w postępowaniu nieprocesowym jest wyłączna w…
Fragment uzasadnienia
… a kolizyjna jednolitość spadku A. Wysocka - Bar ). Zachowuje więc aktualność pogląd wyrażony w orzecznictwie Sądu Najwyższego i doktrynie ze względu na treść uchylonego art. 1102 § 1 in fine (w aktualnym stanie prawnym – ze względu na treść art. 1103 8 § 2 ), zgodnie z którym postępowanie spadkowe po cudzoziemcu (należy to odnieść oczywiście także do postępowania spadkowego po obywatelu polskim) w zakresie wchodzących do…
Wyświetlone orzeczenia: 4
PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 1102: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.
Podsumuj orzecznictwoArt. 1102 KPC ma obecnie status jednostki uchylonej, co oznacza, że w tekście Kodeksu postępowania cywilnego w miejscu tego artykułu nie znajduje się już żadna norma prawna. Ustawodawca, dokonując nowelizacji, usunął dotychczasową treść przepisu, pozostawiając jednak samą numerację wraz z adnotacją "(uchylony)". Taki zabieg jest standardową techniką legislacyjną: pozwala zachować ciągłość i stabilność numeracji pozostałych przepisów, dzięki czemu kolejne artykuły nie muszą być przenumerowywane, a odesłania w innych ustawach nie tracą sensu. W praktyce oznacza to, że z art. 1102 KPC nie można obecnie wywieść żadnego uprawnienia, obowiązku ani zasady procesowej. Jednostka ta pełni więc wyłącznie funkcję porządkową w strukturze kodeksu.
Art. 1102 KPC nie ma zastosowania do spraw wszczynanych i rozpoznawanych obecnie - sąd ani strona nie mogą się na niego skutecznie powołać jako na podstawę swojego stanowiska. Znaczenie tej jednostki jest zatem przede wszystkim historyczne i systemowe. Numeracja z przedziału, w którym mieści się art. 1102 KPC, należy do części kodeksu poświęconej postępowaniu cywilnemu w sprawach z elementem zagranicznym, dlatego uchylony przepis bywa napotykany przy lekturze starszych opracowań, komentarzy czy pism procesowych sprzed nowelizacji. W takich sytuacjach konieczne jest sięgnięcie do wersji kodeksu obowiązującej w dacie, której dotyczy dana czynność, oraz do przepisów przejściowych ustawy nowelizującej. To właśnie przepisy przejściowe rozstrzygają, czy do postępowań wszczętych przed zmianą stosuje się dotychczasowe, czy nowe brzmienie regulacji.
Osoba prowadząca spór sądowy odnajduje w internecie starszy wzór pisma procesowego, w którym jako podstawę prawną wskazano art. 1102 KPC. Po sprawdzeniu aktualnego tekstu Kodeksu postępowania cywilnego okazuje się, że przy tym artykule widnieje wyłącznie adnotacja "(uchylony)". Powołanie się na taką podstawę w piśmie złożonym dzisiaj byłoby błędem - sąd oceni argumentację merytorycznie, ale sama podstawa prawna okaże się nieistniejąca. Właściwym krokiem jest ustalenie, która aktualnie obowiązująca jednostka kodeksu reguluje zagadnienie, o które chodzi, i wskazanie jej w piśmie.
Najczęstszym błędem jest przekonanie, że skoro numer artykułu nadal figuruje w kodeksie, to przepis w jakimś zakresie obowiązuje. Tak nie jest - pozostawiony numer jest wyłącznie znakiem porządkowym. Drugim nieporozumieniem jest założenie, że uchylenie przepisu oznacza automatyczne zniesienie regulowanej wcześniej instytucji; zdarza się bowiem, że dana materia została przeniesiona do innej jednostki redakcyjnej albo do odrębnej ustawy. Trzecim problemem jest korzystanie z nieaktualnych, niedatowanych źródeł internetowych, które powielają brzmienie przepisu sprzed nowelizacji. Warto zawsze weryfikować stan prawny w oficjalnym, ujednoliconym tekście ustawy i zwracać uwagę na datę, na którą tekst został sporządzony.
W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem, który ustali, jaki stan prawny znajduje zastosowanie do konkretnych okoliczności.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
Nie. Art. 1102 KPC jest oznaczony jako uchylony, więc nie zawiera żadnej obowiązującej normy prawnej i nie może stanowić podstawy rozstrzygnięcia.
To standardowa technika legislacyjna. Pozostawienie numeru z adnotacją "(uchylony)" zapobiega konieczności przenumerowania kolejnych przepisów i zachowuje aktualność odesłań w innych aktach prawnych.
Nie należy tego robić, ponieważ przepis nie obowiązuje. Trzeba ustalić aktualnie obowiązującą jednostkę redakcyjną regulującą daną kwestię i to ją wskazać jako podstawę prawną.
Należy sięgnąć do wersji Kodeksu postępowania cywilnego obowiązującej w interesującej nas dacie oraz do ustawy nowelizującej wraz z jej przepisami przejściowymi.
O tym rozstrzygają przepisy przejściowe ustawy nowelizującej, które wskazują, czy do postępowań w toku stosuje się dotychczasowe, czy nowe regulacje.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.
Zapytaj o art. 1102