Art. 1083.

Co stanowi przepis

Art. 1083 KPC reguluje szczególne, korzystniejsze dla wierzyciela zasady prowadzenia egzekucji świadczeń alimentacyjnych. Paragraf 1 przewiduje, że dochody wymienione w art. 831 § 1 pkt 2 KPC, a więc sumy przyznane przez Skarb Państwa na szczególne cele, podlegają egzekucji na zaspokojenie alimentów do trzech piątych części, choć co do zasady byłyby wolne od zajęcia. Paragraf 2 stanowi, że wierzytelności z rachunku bankowego podlegają egzekucji alimentacyjnej w pełnej wysokości, bez stosowania ograniczeń kwotowych obowiązujących przy zwykłych długach. Paragraf 4 daje dłużnikowi możliwość żądania zawieszenia postępowania egzekucyjnego co do rat alimentacyjnych wymagalnych dopiero w przyszłości, pod warunkiem że zapłaci wszystkie świadczenia już wymagalne i złoży na rachunek depozytowy Ministra Finansów sumę odpowiadającą alimentom za sześć miesięcy, umocowując jednocześnie komornika do podjęcia tej kwoty. Paragraf 5 przesądza, że takie zawieszenie nie blokuje czynności zabezpieczających przyszłe wykonanie tytułu wykonawczego, w tym zajęcia majątku dłużnika, choć sąd na wniosek dłużnika i po wysłuchaniu stron może uchylić dokonane zajęcia, a na postanowienie sądu przysługuje zażalenie.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis stosuje się wyłącznie w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym w celu wyegzekwowania świadczeń alimentacyjnych, a więc na podstawie tytułu wykonawczego zasądzającego alimenty. Nie obejmuje on egzekucji zwykłych wierzytelności pieniężnych, przy których obowiązują ogólne ograniczenia z art. 831 i nast. KPC. Zawieszenie z § 4 wchodzi w grę dopiero wtedy, gdy dłużnik faktycznie uregulował całą zaległość i złożył wymagany depozyt, a nie na samą jego deklarację poprawy. Jeżeli komornik stwierdzi zwłokę w płatności bieżących rat, sięga po zdeponowaną sumę i z urzędu podejmuje zawieszone postępowanie.

Przykład

Ojciec zobowiązany do płacenia alimentów zalega z kilkoma ratami, więc komornik zajmuje jego rachunek bankowy. W tej egzekucji nie stosuje się kwoty wolnej od zajęcia właściwej dla innych długów, dlatego zajęcie obejmuje środki w pełnej wysokości. Dłużnik spłaca całą zaległość i wpłaca na rachunek depozytowy Ministra Finansów kwotę odpowiadającą alimentom za sześć miesięcy, upoważniając komornika do jej podjęcia, i wnosi o zawieszenie egzekucji co do przyszłych rat. Gdy po kilku miesiącach ponownie spóźni się z zapłatą, komornik pobierze środki z depozytu i z urzędu podejmie postępowanie.

Częste nieporozumienia

Często sądzi się, że kwota wolna od zajęcia na rachunku bankowym chroni dłużnika także przy alimentach - § 2 wyraźnie temu przeczy. Mylne jest również przekonanie, że zawieszenie postępowania z § 4 kończy egzekucję lub uwalnia majątek dłużnika; § 5 pozwala komornikowi nadal dokonywać zajęć, a ich uchylenie zależy od decyzji sądu. Nie jest też prawdą, że sam depozyt zastępuje bieżące płacenie alimentów. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem.