Art. 1070.

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 1070 KPC reguluje sytuację, w której wobec tej samej nieruchomości prowadzone są dwa różne rodzaje postępowań egzekucyjnych: egzekucja w celu zniesienia współwłasności (przez sprzedaż publiczną, zarządzona przez sąd) oraz zwykła egzekucja z nieruchomości prowadzona przez komornika na rzecz wierzyciela. Przepis wprost przesądza, że oba te postępowania mogą toczyć się jednocześnie - samo wszczęcie jednego z nich nie blokuje drugiego. Rozstrzygnięcie kolizji następuje dopiero na etapie sprzedaży: jeżeli w toku jednej z egzekucji dojdzie do sprzedaży nieruchomości, drugą egzekucję zawiesza się. Zawieszenie ma charakter przejściowy i trwa do czasu, aż postanowienie o przysądzeniu własności stanie się prawomocne. Z chwilą uprawomocnienia się tego postanowienia druga egzekucja zostaje umorzona, ponieważ jej przedmiot definitywnie wychodzi z majątku dotychczasowych właścicieli.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Norma z art. 1070 KPC znajduje zastosowanie wtedy, gdy nieruchomość stanowi przedmiot współwłasności, a jednocześnie jest objęta zajęciem w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym przeciwko jednemu ze współwłaścicieli lub przeciwko wszystkim. Przesłanką jej stosowania jest równoległość dwóch odrębnych trybów: postępowania zmierzającego do zniesienia współwłasności przez sprzedaż oraz egzekucji z nieruchomości opartej na tytule wykonawczym wierzyciela. Przepis działa niezależnie od tego, które z postępowań zostało wszczęte wcześniej - decyduje to, w którym z nich doszło do skutecznej sprzedaży. Zawieszenie i późniejsze umorzenie następują z mocy tej regulacji, a nie z woli stron.

Przykład

Dwaj bracia są współwłaścicielami domu po rodzicach. Sąd, znosząc współwłasność, zarządza sprzedaż nieruchomości w trybie przepisów o egzekucji. Równolegle bank, mający tytuł wykonawczy przeciwko jednemu z braci, prowadzi przez komornika egzekucję z udziału tego dłużnika w nieruchomości. Oba postępowania mogą się toczyć obok siebie, jednak gdy w postępowaniu o zniesienie współwłasności dojdzie do sprzedaży całej nieruchomości, egzekucja komornicza zostaje zawieszona, a po uprawomocnieniu się postanowienia o przysądzeniu własności - umorzona; interesy banku są wtedy zaspokajane z podziału sumy uzyskanej ze sprzedaży.

Częste nieporozumienia

Najczęstszym błędem jest przekonanie, że wszczęcie jednego postępowania automatycznie wyklucza drugie - art. 1070 KPC stanowi wprost inaczej. Drugim nieporozumieniem jest utożsamianie umorzenia egzekucji z utratą uprawnień wierzyciela; umorzenie dotyczy trybu zajęcia konkretnej nieruchomości, a nie samej wierzytelności. Mylone bywają też momenty: zawieszenie następuje już przy sprzedaży, natomiast umorzenie dopiero po uprawomocnieniu się postanowienia o przysądzeniu własności. Zdarza się również, że strony oczekują odrębnego wniosku o zawieszenie, choć przepis wiąże ten skutek ze zdarzeniem procesowym. W indywidualnej sprawie, zwłaszcza gdy w grę wchodzi kolejność zaspokojenia wierzycieli, warto skonsultować się z prawnikiem.