Art. 104.

Art. 104 Kodeksu postępowania cywilnego wskazuje na szczególną zasadę dotyczącą kosztów postępowania, w którym doszło do zawarcia ugody. Zgodnie z tym przepisem, koszty procesu są znoszone wzajemnie, co oznacza, że każda ze stron pokrywa własne wydatki i nie dochodzi do wzajemnych roszczeń związanych z kosztami. Jednakże istnieje możliwość odmiennego ustalenia przez strony co do podziału tych kosztów, jeżeli tak postanowią. Przepis ten ma na celu uproszczenie i usprawnienie rozliczenia kosztów procesowych po dobrowolnym zakończeniu sporu, co jest korzystne zwłaszcza w sytuacji ugody, gdzie strony osiągają porozumienie bez konieczności dalszego prowadzenia sporu sądowego.

Przepis znajduje zastosowanie w sytuacji, gdy postępowanie sądowe zostało zakończone zawarciem ugody pomiędzy stronami procesu. Ugoda jest dobrowolnym porozumieniem, które powoduje definitywne zakończenie sporu, a art. 104 KPC reguluje konsekwencje finansowe tego zdarzenia w zakresie kosztów procesu. Warunkiem zastosowania tego przepisu jest brak odmiennej umowy stron dotyczącej rozłożenia kosztów. W praktyce oznacza to, że jeśli strony nie przewidzą inaczej w ugodzie, automatycznie następuje zniesienie wzajemne kosztów, co eliminuje konieczność ich egzekwowania między sobą.

Przykładem zastosowania art. 104 KPC może być sytuacja, gdy dwie strony sporu cywilnego postanawiają zakończyć proces poprzez zawarcie ugody. W konsekwencji nie dochodzi do rozstrzygnięcia sądowego, a strony decydują, że każdy z nich ponosi własne koszty postępowania, chyba że w ugodzie postanowią inaczej. Dzięki temu nie musi dochodzić do sporów o to, kto powinien zwrócić drugiej stronie wydatki na opłaty czy koszty zastępstwa procesowego, co upraszcza i przyspiesza zakończenie kwestii finansowych.

Jednym z częstych nieporozumień przy stosowaniu art. 104 KPC jest przekonanie, że zawarcie ugody zawsze wiąże się z koniecznością podziału kosztów według specjalnych zasad sądowych. Tymczasem przepis jasno stanowi, że jeśli strony nic odmiennie nie postanowią, koszty procesu są zniesione wzajemnie, co oznacza brak dalszych roszczeń między stronami w tym zakresie. Innym błędem jest nieprawidłowe odróżnianie ugody od innych form zakończenia postępowania, które mogą mieć inne konsekwencje kosztowe. W kwestiach indywidualnych spraw warto skonsultować się z prawnikiem, który pomoże właściwie zinterpretować i zastosować ten przepis.