Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.
Aktualizacja: 18 sierpnia 2026
W sprawach, w których zawarcie ugody jest dopuszczalne, sąd dąży w każdym stanie postępowania do ich ugodowego załatwienia, w szczególności przez nakłanianie stron do mediacji.
Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.
Częste pytania:
Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.
Fragment uzasadnienia
… w/w okres zostały uiszczone w całości (k. 91 załącznik do protokołu rozprawy z dnia 12 stycznia 2016 r. w sprawie o sygn. III RC 448/15). Natomiast - jak wynika z art. 10 k.p.c. - w sprawach, w których zawarcie ugody jest dopuszczalne, Sąd powinien w każdym stanie postępowania dążyć do ich ugodowego załatwienia. Przywołany przepis nakłada zatem na Sąd obowiązek dążenia do ugodowego załatwienia sprawy w każdym stadium…
Fragment uzasadnienia
… swoje stanowisko skarżący wskazał, że brak uwzględnienia przez sąd pierwszej instancji chęci ugodowego zakończenia sprawy przez pozwanego stanowi naruszenie art. 10 k.p.c. Uniemożliwienie pozwanemu zaprezentowania jego stanowiska osobiście przed sądem stanowi naruszenie jego konstytucyjnych praw i obowiązku równego traktowania. Pozwany poruszył także kwestie nieudostępnienia mu przez Sąd protokołów z rozpraw i…
Fragment uzasadnienia
… nie ma interesu prawnego ( art. 189 K.p.c. ) w ustaleniu nieważności umowy i jedyną drogą kwestionowania prawa własności nieruchomości jest powództwo o uzgodnienie treści KW ( art. 10.1 u.k.w.h.). Jeżeli umowa przeniesienia własności jest nieważna, to zbywca jest legitymowany do pozwania nabywcy ujawnionego jako właściciel o usunięcie niezgodności i przywrócenie wpisu zbywcy jako właściciela. Dlatego zbywca nieruchomości…
Fragment uzasadnienia
… rozliczeniu kosztów budowy. Ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych w obecnym brzmieniu ustala 6 miesięczny termin na ostateczne rozliczenie kosztów zadania inwestycyjnego (art. 10 ust. 3 u.s.m.). Do rozważenia zatem pozostaje zarzut naruszenia zasad współżycia społecznego, w szczególności reguł uczciwości i rzetelności kupieckiej po stronie spółdzielni prowadzącej w tym zakresie działalność gospodarczą. Mając na uwadze…
Wyświetlone orzeczenia: 4
PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 10: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.
Podsumuj orzecznictwoArt. 10 KPC formułuje jedną z ogólnych zasad postępowania cywilnego - zasadę polubownego (ugodowego) załatwiania spraw. Przepis nakłada na sąd obowiązek dążenia do tego, aby spór zakończył się porozumieniem stron, a nie wyłącznie wyrokiem rozstrzygającym o racji jednej z nich. Obowiązek ten dotyczy jedynie spraw, w których zawarcie ugody jest w ogóle dopuszczalne, a więc takich, gdzie strony mogą swobodnie dysponować przedmiotem sporu. Ustawodawca podkreśla, że sąd powinien działać w tym kierunku "w każdym stanie postępowania", czyli zarówno na jego początku, jak i po przeprowadzeniu części dowodów, a nawet w postępowaniu odwoławczym. Jako szczególny sposób realizacji tej zasady art. 10 KPC wskazuje nakłanianie stron do mediacji.
Przepis znajduje zastosowanie wszędzie tam, gdzie charakter sprawy pozwala na zawarcie ugody, a więc przede wszystkim w typowych sprawach majątkowych: o zapłatę, o wykonanie umowy, o odszkodowanie, o podział majątku czy zniesienie współwłasności. Nie działa natomiast tam, gdzie ugoda jest niedopuszczalna z uwagi na naturę stosunku prawnego lub przepisy szczególne - dotyczy to na przykład spraw o ustalenie nieistnienia małżeństwa czy innych spraw dotyczących stanu cywilnego. Sąd realizuje zasadę z art. 10 KPC w różny sposób: informuje o możliwości mediacji, kieruje strony do mediatora, wyznacza posiedzenie pojednawcze, przedstawia propozycję ugodową lub zwraca uwagę na ryzyka procesowe obu stron. Ważne jest, że przepis nie daje sądowi prawa do zmuszenia kogokolwiek do ugody - mówi o nakłanianiu, a nie o przymusie.
Przedsiębiorca pozywa kontrahenta o zapłatę 60 000 zł za wykonaną usługę, a pozwany twierdzi, że usługa miała wady i kwota powinna być niższa. Na pierwszym posiedzeniu sąd, powołując się na art. 10 KPC, wskazuje, że spór dotyczy głównie oceny jakości prac, a proces będzie wymagał kosztownej opinii biegłego i potrwa wiele miesięcy. Sąd proponuje skierowanie sprawy do mediacji, gdzie strony mogą uzgodnić zarówno kwotę, jak i termin oraz sposób zapłaty. Jeżeli strony zawrą ugodę przed mediatorem i sąd ją zatwierdzi, postępowanie kończy się szybciej, a część opłaty sądowej podlega zwrotowi.
Najczęstszym błędem jest przekonanie, że skierowanie sprawy do mediacji oznacza, iż sąd ocenił roszczenie jako słabe lub z góry sugeruje wynik sprawy - tak nie jest, sąd realizuje wówczas ustawowy obowiązek z art. 10 KPC. Drugie nieporozumienie dotyczy przymusu: udział w mediacji pozostaje dobrowolny, a odmowa nie może być traktowana jako przyznanie racji przeciwnikowi, choć bezzasadna odmowa może mieć znaczenie przy rozliczaniu kosztów procesu. Trzeci błąd polega na sądzeniu, że ugoda zawsze wiąże - sąd może uznać ugodę za niedopuszczalną, jeśli jest sprzeczna z prawem, zasadami współżycia społecznego lub zmierza do obejścia prawa. Wreszcie ugodę można zawierać także na późniejszym etapie, również po przeprowadzeniu dowodów. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem, który oceni, czy proponowane warunki ugody są korzystne.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
Nie. Art. 10 KPC mówi o nakłanianiu stron do mediacji, a nie o przymusie. Udział w mediacji jest dobrowolny, choć nieuzasadniona odmowa może zostać uwzględniona przy rozstrzyganiu o kosztach procesu.
W sprawach, w których zawarcie ugody jest niedopuszczalne, czyli tam, gdzie strony nie mogą swobodnie dysponować przedmiotem sporu, na przykład w części spraw dotyczących stanu cywilnego.
W każdym stanie postępowania - zarówno na pierwszym posiedzeniu, jak i po przeprowadzeniu dowodów, a także w postępowaniu przed sądem drugiej instancji.
Nie. Ugoda nie może być sprzeczna z prawem ani zasadami współżycia społecznego, nie może też zmierzać do obejścia prawa lub rażąco naruszać usprawiedliwionego interesu strony.
Nie. Sąd realizuje wtedy ustawowy obowiązek wynikający z art. 10 KPC i nie przesądza tym samym wyniku sprawy.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.
Zapytaj o art. 10