Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny.

Art. 49.

Aktualizacja: 21 lipca 2026

  • Treść przepisu
  • Wyjaśnienie
  • 10 orzeczeń

(uchylony)

Ten przepis w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Orzecznictwo do tego przepisu

Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.

II K 490/15Sąd Rejonowy w Szczytnie

Jazda po alkoholu mimo zakazu – 10 lat zakazu prowadzenia

Fragment uzasadnienia

… powyższy czyn Sąd na podstawie art. 42 §2 i §3 k.k. wymierzył oskarżonemu środek karny 10 lat zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych oraz na podstawie art. 49 §2 k.k. zobowiązał go do uiszczenia świadczenia pieniężnego w kwocie 7.000 zł na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym i Pomocy Postpenitencjarnej. Sąd orzekając zakaz prowadzenia pojazdów uwzględnił, że oskarżony całkowicie świadomie naruszył obowiązujący…
II K 490/15Sąd Rejonowy w Szczytnie

Jazda w stanie nietrzeźwości mimo zakazu – wyrok SR

Fragment uzasadnienia

… wobec oskarżonego środek karny zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 10 (dziesięciu) lat; III. na podstawie art. 49 §2 k.k. zobowiązuje oskarżonego do uiszczenia świadczenia pieniężnego w kwocie 7.000 (siedmiu tysięcy) złotych na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej; IV. na podstawie art. 624 §1 k.p.k. , art. 626 §1 k.p.k. i art. 17 ust.1 i 2 ustawy z dnia 23 czerwca…
VII K 1186/14Sąd Rejonowy w Olsztynie

Jazda po alkoholu i krótkotrwały zabór auta – wyrok SR

Fragment uzasadnienia

… art. 4§1kk orzeka środek karny zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres lat 5 (pięciu) V. Na podstawie art. 49§2 kk przy zastosowaniu art. 4§2kk orzeka środek karny świadczenie pieniężne na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w kwocie 1500 złotych, VI. Zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. A. G. kwotę 924 złote tytułem wynagrodzenia za obronę oskarżonego wykonywana z…
VI Ka 561/15Sąd Okręgowy w Słupsku

Wypadek komunikacyjny bez świadków – wyrok SO w Słupsku

Fragment uzasadnienia

… oskarżonego P. S. środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres lat 2 (dwa); V. na podstawie art. 49 § 2 k.k. orzeczono wobec oskarżonego P. S. świadczenie pieniężne w wysokości 500 (pięćset) złotych na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym i Pomocy Postpenitencjarnej; VI. na podstawie art. 85 k.k. i art. 86 § 1 k.k. połączono jednostkowe kary pozbawienia wolności wymierzone oskarżonemu…
  • przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji
Czytaj orzeczenie

Wyświetlone orzeczenia: 4

PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 49: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.

Podsumuj orzecznictwo

Wyjaśnienie przepisu

Art. 49 Kodeksu karnego w obecnym brzmieniu jest uchylony, co oznacza, że przepis ten nie obowiązuje i nie zawiera żadnej normy prawnej. Uchylenie przepisu odbywa się poprzez formalny akt prawny, który usuwa dany artykuł z obowiązujących przepisów lub stwierdza, że przepis ten traci moc obowiązującą. W przypadku artykułu 49 KK treść tego przepisu została całkowicie usunięta i nie jest już stosowana w praktyce prawa karnego. Oznacza to, że nie wywołuje on żadnych skutków prawnych ani nie reguluje żadnych kwestii prawnych. Przepisy uchylone zachowują jednak historyczne znaczenie, gdyż mogą być przedmiotem analizy prawnej lub historycznej.

Przepis uchylony nie ma zastosowania w żadnych aktualnych sytuacjach prawnych. W praktyce oznacza to, że organy stosujące prawo, jak sądy czy prokuratura, nie mogą powoływać się na art. 49 KK jako podstawy do swoich działań. W momencie uchylenia przepisu sąd lub organ musi sięgnąć po inne przepisy regulujące daną kwestię, jeśli istnieją odpowiednie normy. Brak obowiązującego przepisu oznacza, że nie ma bezpośredniej regulacji w danym zakresie, co może wymagać odwołania się do zasad ogólnych prawa lub innych ustaw. Uchylenie artykułu 49 KK pokazuje, że system prawny jest dynamiczny i podlega zmianom, które mają na celu dostosowanie prawa do aktualnych potrzeb i standardów.

Przykład zastosowania uchylenia przepisu można zaobserwować na przykładzie sytuacji, w której dawniej art. 49 KK regulował określone zachowania lub sankcje, ale po wejściu w życie aktu uchylającego, sąd podczas rozpatrywania sprawy karnej nie uwzględnia już tego przepisu. Wyobraźmy sobie, że w przeszłości okoliczność opisana w art. 49 miała wpływ na wymiar kary, jednak obecnie sędzia musi korzystać z innego podstawowego przepisu. Może to powodować konieczność aktualizacji strategii procesowej przez obrońców oraz dostosowania orzecznictwa do nowej sytuacji prawnej.

Częstym nieporozumieniem w związku z przepisem uchylonym jest błędne przekonanie, że uchylony artykuł nadal obowiązuje lub można się na niego powołać. Niekiedy zdarza się, że w kilkuletnich publikacjach lub poradnikach prawnych nadal można odnaleźć cytaty z artykułu 49 KK sprzed uchylenia, co wprowadza w błąd zarówno osoby zainteresowane, jak i praktyków. Innym błędem jest brak sprawdzania aktualności przepisów przed ich zastosowaniem, co może skutkować odmową uwzględnienia argumentacji opartej na uchylonym artykule przez sąd. Uchylenie przepisu wymaga więc zwracania szczególnej uwagi na aktualny stan prawny i korzystania z najnowszych źródeł.

W sprawach indywidualnych związanych z tą kwestią wskazane jest skorzystanie z porady prawnika, który zweryfikuje aktualny stan prawny i pomoże właściwie zinterpretować obowiązujące normy.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Co oznacza, że artykuł jest uchylony?

Uchylenie przepisu oznacza, że przepis został formalnie usunięty z obowiązujących aktów prawnych i nie ma zastosowania.

Czy można jeszcze powoływać się na art. 49 KK?

Nie, po uchyleniu przepisu art. 49 KK nie obowiązuje i nie jest podstawą do działań prawnych.

Dlaczego przepisy są uchylane?

Uchylanie przepisów służy aktualizacji prawa, usuwaniu nieaktualnych norm lub ich zastępowaniu nowymi regulacjami.

Co zrobić, jeśli sprawa dotyczyła dawniej regulacji z art. 49 KK?

W takiej sytuacji warto poszukać innych obowiązujących przepisów lub skonsultować się z prawnikiem w celu ustalenia aktualnego stanu prawnego.

Czy uchylony przepis ma znaczenie historyczne?

Tak, uchylone przepisy mogą być przedmiotem analizy historycznej lub interpretacji prawniczej.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 49