Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny.
Aktualizacja: 21 lipca 2026
Kary oraz inne środki przewidziane w tym kodeksie stosuje się z uwzględnieniem zasad humanitaryzmu, w szczególności z poszanowaniem godności człowieka.
Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.
Częste pytania:
Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.
Fragment uzasadnienia
… 66/11 1. zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że: - w odniesieniu do oskarżonego Ł. C. w pkt 3 wyroku po słowach „w zw. z art. 33 § 1 i 3 kk ” dodaje słowa „w brzmieniu sprzed 8 czerwca 2010 roku”, - w odniesieniu do oskarżonego R. T. w pkt 6 wyroku eliminuje zawarty w nim zwrot „i bliżej nieokreślone ilości mężczyznom o pseudonimie (...) , (...) (...) , (...) , (...) , (...) ”, a nadto po słowach „w zw. z art. 33 § 1 i 3…
Fragment uzasadnienia
… ta zasada stanowi podstawową dyrektywę wymiaru kary i stosowania innych środków represyjnych przewidzianych w prawie karnym. Wywodzi się ona z polskich norm konstytucyjnych ( art. 30, 38, 40, 41 ust. 4 Konstytucji RP ), ale również z aktów prawa międzynarodowego (por. art. 7 MPPOiP, art. 3 EKPCz, a także uregulowania konwencji ONZ z dnia 10 grudnia 1984 r. w sprawie zakazu stosowania tortur oraz innego okrutnego…
Fragment uzasadnienia
… 7, 410 i 424 § 2 k.p.k. przez przyznanie mocy dowodowej zeznaniom św. M. S. nie znajdującym potwierdzenia w innych dowodach; nadto obrazę art. 4 k.p.k. w zw. z art. 167 i art. 366 § 1 k.p.k. przez niezweryfikowanie zeznań świadka, a w konsekwencji błąd w ustaleniach faktycznych przez przyjęcie, że oskarżony popełnił zarzucane mu przestępstwo. W konkluzji obrońca wniósł o uniewinnienie oskarżonego, bądź uchylenie wyroku i…
Fragment uzasadnienia
… wyroku dotyczy tylko niektórych czynów lub niektórych oskarżonych, sąd może ograniczyć uzasadnienie do części wyroku objętych wnioskiem. Jeżeli wyrok został wydany w trybie art. 343, art. 343a lub art. 387 k.p.k. albo jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku obejmuje jedynie rozstrzygnięcie o karze i o innych konsekwencjach prawnych czynu, sąd może ograniczyć uzasadnienie do informacji zawartych w częściach 3–8 formularza. 1.…
Wyświetlone orzeczenia: 4
PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 3: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.
Podsumuj orzecznictwoArtykuł 3 Kodeksu karnego precyzuje, że wszelkie kary oraz inne środki przewidziane w tym kodeksie powinny być stosowane z uwzględnieniem zasad humanitaryzmu. Oznacza to, że podczas wymierzania kary należy brać pod uwagę szacunek dla godności osób podlegających odpowiedzialności karnej. Norma podkreśla uniwersalną wartość godności człowieka jako fundamentalnej zasady prawa karnego. Przepis ten pełni rolę wytycznej dla organów stosujących prawo, nakazując im, aby sankcje karne nie naruszały podstawowych praw człowieka i były wykonywane w sposób humanitarny.
Przepis znajduje zastosowanie zawsze, gdy wymierzana jest kara lub stosowane są inne środki przewidziane w Kodeksie karnym. Nie odnosi się tylko do rodzaju kary czy środka, lecz do całego procesu stosowania prawa karnego. Oznacza to, że niezależnie od charakteru sankcji – czy to kara pozbawienia wolności, grzywna, czy środek zabezpieczający – musi ona respektować godność człowieka i być realizowana w sposób humanitarny. Norma ta ma także znaczenie dla osób odpowiedzialnych za wykonywanie kary, wskazując na konieczność humanitarnego traktowania skazanych.
Praktyczny przykład zastosowania art. 3 KK to sytuacja, gdy sąd wymierza karę pozbawienia wolności, dbając o to, aby warunki jej odbywania nie godziły w godność osoby pozbawionej wolności. Oznacza to, że skazany nie może być traktowany poniżająco lub nieludzko, a przebywanie w więzieniu powinno zapewniać minimum warunków wynikających z poszanowania godności. Także stosowanie innych środków, np. elektronicznego nadzoru, powinno być realizowane w sposób minimalizujący ingerencję w osobistą godność i wolność jednostki.
Częstym nieporozumieniem jest utożsamianie zasady humanitaryzmu jedynie z zakazem stosowania okrutnych kar fizycznych. Oczywiście to też jest ważne, jednak art. 3 KK wskazuje na znacznie szerszą ochronę godności człowieka w całym procesie stosowania prawa karnego. Niektórzy błędnie myślą, że zasada ta dotyczy tylko wykonawców kary, a przepis nie odnosi się do wymierzania kary przez sąd. W rzeczywistości obowiązuje ona na każdym etapie – od orzeczenia po wykonanie sankcji. Innym błędem jest zaniedbywanie aspektów humanitaryzmu przy wykonywaniu środków karnych, co jest niezgodne z wymogami art. 3 KK. W przypadku wątpliwości interpretacyjnych lub konkretnych trudności w stosowaniu przepisu zawsze warto skonsultować się z prawnikiem. Profesjonalna pomoc pozwoli właściwie zastosować tę fundamentalną zasadę prawa karnego w indywidualnej sytuacji.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
Oznacza obowiązek stosowania kar i środków karnych z poszanowaniem godności człowieka i zapewnieniem humanitarnego traktowania.
Nie, zasada ta obowiązuje przy stosowaniu wszystkich kar i środków przewidzianych w Kodeksie karnym.
Nakazuje, aby warunki odbywania kary nie naruszały godności skazanego i były zgodne z humanitarnym traktowaniem.
Nie, przepis wyraźnie zakazuje stosowania kar lub środków godzących w godność osoby karanej.
Warto skonsultować się z prawnikiem, który pomoże właściwie zinterpretować i zastosować przepis.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.
Zapytaj o art. 3