PrawMi

Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny.

Art. 295.

Aktualizacja: 21 lipca 2026

  • Treść przepisu
  • Wyjaśnienie
  • 10 orzeczeń

§ 1.Wobec sprawcy przestępstwa określonego w art. 278, 284–289, 291, 292 lub 294, który dobrowolnie naprawił szkodę w całości albo zwrócił pojazd lub rzecz mającą szczególne znaczenie dla kultury w stanie nieuszkodzonym, sąd może zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary, a nawet odstąpić od jej wymierzenia.

§ 2.Wobec sprawcy przestępstwa wymienionego w § 1, który dobrowolnie naprawił szkodę w znacznej części, sąd może zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary.

Ten przepis w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Orzecznictwo do tego przepisu

Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.

II AKa 332/12Sąd Apelacyjny w Gdańsku

Kumulatywna kwalifikacja czynu i wymiar kary – SA Gdańsk

Fragment uzasadnienia

… z art.297 § 1 k.k. i art.286 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. opisanego w pkt. IV części dyspozytywnej wyroku poprzez nieodstąpienie od wymierzenia kary na zasadzie art. 295 § 1 k.k. i art. 307 § 1 k.k. mimo dobrowolnej spłaty całości pożyczki, faktycznego braku szkody i przyznania się oskarżonego do winy w tym zakresie; 3. na zasadzie art. 427 § 2 k.p.k. i art. 438 pkt 1 k.p.k. naruszenie przepisów prawa materialnego w…
  • przestępstwa przeciwko mieniu
Czytaj orzeczenie
II AKa 4/23Sąd powszechny

II AKa 4/23

Fragment uzasadnienia

… w sposób wszechstronny i rzetelny ocenił materiał dowodowy i z oceny tej wyprowadził wnioski pozostające pod ochroną art. 7 k.p.k. Co więcej, opierając orzeczenia na treści art. 295§1 k.k. i finalnie odstępując od orzekania kary w sposób wyjątkowo łagodny potraktował oskarżonego, dając tym samym wyraz ocenie stopnia jego zawinienia i wyjątkowo dużą wagę przykładając do naprawienia szkody poprzez zwrot ciągnika uprawnionemu.…
  • przywłaszczenie
Czytaj orzeczenie
II AKa 81/22Sąd powszechny

II AKa 81/22

Fragment uzasadnienia

… finansowej w okolicznościach niniejszej sprawy nie miał znaczenia dla odpowiedzialności karnej oskarżonej; c) art. 295 § 1 k.k. – poprzez jego niezastosowanie, pomimo że z materiału dowodowego wynikało, że szkoda została dobrowolnie naprawiona. Rażąca niewspółmierność kary – poprzez jej ukształtowanie bez uwzględnienia dotychczasowej niekaralności oskarżonej, a także dowodów, które wskazują, że oskarżona zarzuconego jej…
Czytaj orzeczenie
II AKa 243/19Sąd Apelacyjny w Warszawie

II AKa 243/19

Fragment uzasadnienia

… kredytowych. [w zakresie zachowań przypisanych w pkt 1 wyroku odnoszących się do braku wyjaśnienia przez Sąd okoliczności nieuzasadniających zastosowanie art. 295 k.k. oraz art. 296 § 5 k.k. w związku z naprawieniem szkody wynikającej z faktury z dnia 5 maja 1997 r. (nr (...) ) wystawionej przez E. K. (...) opiewającej na kwotę 1.065.000 USD oraz faktury z dnia 29 września 1997 r. nr 034/97 wystawionej przez Z. (...) na…
  • przestępstwo gospodarcze
Czytaj orzeczenie

Wyświetlone orzeczenia: 4

PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 295: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.

Podsumuj orzecznictwo

Wyjaśnienie przepisu

Art. 295 Kodeksu karnego wprowadza możliwość nadzwyczajnego złagodzenia kary lub odstąpienia od jej wymierzenia wobec sprawcy określonych przestępstw, pod warunkiem dobrowolnej naprawy szkody. Norma ta jest podzielona na dwa paragrafy. Pierwszy przewiduje, że jeśli sprawca przestępstwa wymienionego w ustawie (art. 278, 284-289, 291, 292 lub 294) naprawi szkodę całkowicie lub zwróci pojazd czy rzecz mającą szczególne znaczenie dla kultury w stanie nienaruszonym, sąd może zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary, a nawet odstąpić od jej wymierzenia. Drugi paragraf daje sądowi możliwość nadzwyczajnego złagodzenia kary, gdy naprawa szkody dotyczy znacznej części wartości szkody, lecz nie jest całkowita.

Przepis znajduje zastosowanie w sytuacjach, gdy sprawca popełnił jedno z określonych przestępstw przeciwko mieniu lub związanych z rzeczami ważnymi dla kultury, a następnie samodzielnie podjął działania na rzecz przywrócenia stanu sprzed czynu przestępczego. Kluczowa jest tutaj dobrowolność i zakres naprawy: ciąży na sądzie ocena, czy szkoda została naprawiona w całości, w znacznej części, czy nie. Przepis pozwala sądowi na zastosowanie łagodniejszego wymiaru kary lub całkowite odstąpienie od niej, co ma charakter wyjątkowy i uznaniowy.

Przykładowo, osoba, która ukradła cenny samochód i po pewnym czasie zwróciła go w stanie nieuszkodzonym, może liczyć na zastosowanie nadzwyczajnego złagodzenia lub odstąpienia od kary na podstawie art. 295 § 1 KK. Podobnie sprawca, który dokonał kradzieży zabytkowego obrazu i dobrowolnie zwrócił dzieło sztuki bez uszczerbku, może skorzystać z tej instytucji. Natomiast jeśli sprawca naprawił szkodę w znacznej części, np. pokrył większość wartości skradzionego mienia, sąd może zastosować złagodzenie kary, lecz nie odstąpić od wymierzenia kary.

Często pojawiają się wątpliwości co do zakresu pojęć "dobrowolność" i "naprawa szkody", a także co do kwalifikacji wartości szkody jako "znacznej części" czy całkowitości naprawy. Również kwestia zwrotu rzeczy o szczególnym znaczeniu kulturalnym wymaga starannej oceny faktycznej. Ponadto, sądy muszą zważyć, czy naprawa szkody ma charakter skutecznej rekompensaty, czy jest jedynie pozorna. Stosowanie art. 295 wymaga więc bardzo dokładnej analizy sytuacji faktycznej i prawnej. W każdej indywidualnej sprawie wskazane jest skonsultowanie się z prawnikiem, który pomoże ocenić możliwość i zakres zastosowania tej instytucji.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Do jakich przestępstw stosuje się art. 295 KK?

Przepis dotyczy przestępstw wymienionych w art. 278, 284-289, 291, 292 oraz 294 Kodeksu karnego.

Co oznacza dobrowolna naprawa szkody?

To samodzielne, nieprzymuszone działanie sprawcy polegające na przywróceniu stanu sprzed szkody lub zwróceniu rzeczy.

Czy naprawa częściowa szkody umożliwia złagodzenie kary?

Tak, jeśli sprawca naprawił szkodę w znacznej części, sąd może zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary.

Czy sąd zawsze musi odstąpić od wymierzenia kary, gdy szkoda jest naprawiona całkowicie?

Nie, sąd może, ale nie musi odstąpić od wymierzenia kary; decyzja zależy od okoliczności sprawy.

Jakie znaczenie ma zwrot rzeczy kulturowo ważnej wg art. 295 KK?

Zwrot takiej rzeczy w stanie nieuszkodzonym kwalifikuje do nadzwyczajnego złagodzenia kary lub odstąpienia od niej.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 295
← Wróć do pełnej ustawy