Artykuł 277a Kodeksu karnego wprowadza zaostrzone kary za popełnienie przestępstw określonych w art. 270a § 1 lub art. 271a § 1 względem faktur, których wartość lub łączna ich wartość przekracza dziesięciokrotność kwoty określającej mienie wielkiej wartości. Przepis wskazuje, że w takim przypadku sprawca podlega karze pozbawienia wolności w wymiarze od 5 do 25 lat (§ 1). Jednocześnie przewidziano możliwość zastosowania łagodniejszej kary w razie mniejszej wagi czynu, gdzie przewidziane jest pozbawienie wolności do lat 5 (§ 2). Norma prawna ma charakter sankcyjny i dotyczy specyficznego katalogu przestępstw związanych z dokumentacją finansową, zwłaszcza fałszowaniem lub innym działaniem na szkodę prawidłowego przebiegu rozliczeń dotyczących faktur.
Przepis ma zastosowanie wtedy, gdy ktoś dopuści się czynu zabronionego opisanym w art. 270a § 1 (np. fałszowanie faktur) lub art. 271a § 1 (np. nierzetelne wystawianie faktur), a przedmiot działania obejmuje faktury o bardzo wysokiej wartości, konkretnie przekraczającej określony wielokrotny próg ustalony względem mienia wielkiej wartości. Podstawowym wymogiem jest ocena, czy suma kwot należności ogółem przedstawionych na fakturach przekracza dziesięciokrotność tego progu. W przypadku, gdy wartość przekroczona jest w mniejszym stopniu, stosuje się łagodniejsze sankcje.
Przykładowo, jeśli przedsiębiorca wystawi lub posłuży się fakturą na kwotę znacznie przekraczającą określone ustawowo kryterium mienia wielkiej wartości (np. fakturę na usługę, która rzekomo kosztowała 10-krotnie więcej niż graniczna suma), i przestępstwo to zostanie udowodnione, może mu grozić nawet kara więzienia do 25 lat. Natomiast jeśli okoliczności wskazują na mniejszą szkodliwość, sąd może wymierzyć karę do 5 lat więzienia. Taka regulacja ma na celu wyraźne rozróżnienie powagi czynu w kontekście wartości przedmiotu przestępstwa.
Częstym nieporozumieniem przy stosowaniu art. 277a KK jest niejednoznaczna ocena wartości faktycznie przedstawionej na fakturach oraz właściwe ustalenie progu dziesięciokrotności mienia wielkiej wartości. Nierzadko pojawia się też problem kwalifikacji czynu jako przestępstwa przewidzianego w art. 270a lub 271a, co wymaga wszechstronnej analizy stanu faktycznego i prawnego. Ponadto nie zawsze prawidłowo rozumie się znaczenie pojęcia "mniejsza waga", co wpływa na wymiar kary. Artykuł 277a wyraźnie jednak oddziela ciężkie przypadki od lżejszych, co ma wpływ na orzeczenia sądowe. W każdej indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem, który pomoże poprawnie ocenić, czy i w jakim zakresie przepis ma zastosowanie.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
