Artykuł 268 Kodeksu karnego określa odpowiedzialność karną za działanie polegające na niszczeniu, uszkadzaniu, usuwaniu lub zmianie zapisu istotnej informacji, jak również za inne formy udaremniania lub znacznego utrudniania zapoznania się z nią przez osobę uprawnioną. W § 1 przepis wskazuje, że osoba, która dokonuje tych czynów bez odpowiedniego uprawnienia, może zostać ukarana grzywną, karą ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat dwóch. W § 2 podkreślono zaostrzoną odpowiedzialność, jeśli czyn dotyczy zapisu na informatycznym nośniku danych – w takim przypadku przewidziana jest kara pozbawienia wolności do lat trzech. § 3 przewiduje jeszcze surowszą karę, jeśli dokonanie czynu z § 1 lub § 2 skutkuje wyrządzeniem znacznej szkody majątkowej; wówczas grozi kara od trzech miesięcy do pięciu lat pozbawienia wolności. Z kolei § 4 stanowi, że ściganie tych przestępstw następuje na wniosek pokrzywdzonego, co oznacza, że inicjatywa ścigania leży po stronie osoby poszkodowanej, a nie organów państwowych z urzędu.
Przepis ma zastosowanie w sytuacjach, gdy zachodzi ingerencja w zapis ważnych informacji, które są istotne dla osoby uprawnionej – może to być zarówno dokument, jak i plik elektroniczny zawierający dane istotne dla funkcjonowania instytucji, przedsiębiorstwa czy osoby fizycznej. Zwrócić uwagę należy na zakres pojęcia „istotnej informacji”, które odnosi się do takich danych, które są ważne dla prawidłowego funkcjonowania podmiotu, a których utrata lub zmiana może powodować szkodę lub utrudnienia.
Przykładem codziennego zastosowania tego przepisu może być sytuacja, w której pracownik firmy bez zgody usuwa lub modyfikuje dane w systemie komputerowym firmy, co znacznie utrudnia przełożonym dostęp do istotnych informacji dotyczących sprzedaży. Jeśli przez to firma poniesie istotną stratę majątkową, konsekwencje karne mogą być poważne, a ściganie będzie możliwe, jeśli poszkodowana firma złoży odpowiedni wniosek.
Częstym błędem w stosowaniu art. 268 KK jest niewłaściwe rozpoznanie, czy dana czynność faktycznie dotyczy zapisu istotnej informacji oraz czy została dokonana bez uprawnienia. Również kwestia rozstrzygnięcia, czy szkoda majątkowa jest znaczna, może budzić trudności w praktyce. Ponadto często dochodzi do nieporozumień w zakresie rozróżnienia na przestępstwo z urzędu i na wniosek pokrzywdzonego. Warto pamiętać, że sam fakt usunięcia lub uszkodzenia zapisu bez realnego utrudnienia dostępu może nie spełniać znamion przestępstwa określonego w art. 268.
Podsumowując, art. 268 KK chroni zapisy informacji ważnych dla osób uprawnionych poprzez penalizację ich niszczenia lub utrudniania dostępu. W przypadku indywidualnych wątpliwości lub szczególnych okoliczności warto skonsultować się z prawnikiem, który oceni konkretną sytuację według obowiązującego prawa.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
