Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny.

Art. 24.

Aktualizacja: 21 lipca 2026

  • Treść przepisu
  • Wyjaśnienie
  • 10 orzeczeń

Odpowiada jak za podżeganie, kto w celu skierowania przeciwko innej osobie postępowania karnego nakłania ją do popełnienia czynu zabronionego; w tym wypadku nie stosuje się art. 22 i 23.

Ten przepis w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Orzecznictwo do tego przepisu

Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.

II AKa 39/15Sąd Apelacyjny w Katowicach

Nadzwyczajne złagodzenie kary za współpracę z organami

Fragment uzasadnienia

… z art. 62 ust. 1, art. 59 ust. 1, art. 64 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii na karę łączną 1 roku i 8 miesięcy kary pozbawienia wolności, z art. 281 k.k. , z art. 245 k.k. i z art. 284 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. na karę łączną 1 roku i 8 miesięcy kary pozbawienia wolności, z art. 233 k.k. na karę 6 miesięcy kary pozbawienia wolności, z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. na karę 1 roku i 6 miesięcy…
  • kara
  • nadzwyczajne złagodzenie kary
Czytaj orzeczenie
XVII AmA 60/21Sąd powszechny

XVII AmA 60/21

Fragment uzasadnienia

… ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 5 pkt 7 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim (t.j. Dz. z 2019 r., poz. 1083) (dalej u. k.k. ) , a tym samym stanowi naruszenie art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, 2. naruszeniu obowiązku udzielenia konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji poprzez niezamieszczanie w umowach pożyczki zawieranych z konsumentami informacji o rzeczywistej…
XVII AmA 84/21Sąd powszechny

XVII AmA 84/21

Fragment uzasadnienia

… konsumenta (Dz. U. z 2020 r. poz. 287) oraz godzi w zbiorowe interesy konsumentów, a w konsekwencji stanowi praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów i stwierdza zaniechanie jej stosowania z dniem 2 marca 2020 r. II. Na podstawie art. 27 ust. 4 w zw. z art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie…
  • naruszenie zbiorowych interesów konsumentów
  • ochrona konkurencji i konsumentów
Czytaj orzeczenie
XVII AmA 36/20Sąd Okręgowy w Warszawie

XVII AmA 36/20

Fragment uzasadnienia

… na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów uznał za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, działanie (...) Spółka z ograniczona odpowiedzialnością z siedzibą w W. polegające na nieobniżaniu w przypadku przedterminowej spłaty kredytu konsumenckiego całkowitego kosztu kredytu o koszt prowizji, który…

Wyświetlone orzeczenia: 4

PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 24: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.

Podsumuj orzecznictwo

Wyjaśnienie przepisu

Artykuł 24 Kodeksu karnego wprowadza szczególną formę odpowiedzialności karnej za nakłanianie osoby do popełnienia przestępstwa, gdy celem sprawcy jest skierowanie przeciwko tej osobie postępowania karnego. Przepis stanowi, że osoba, która w celu wywołania odpowiedzialności karnej u innej osoby nakłania ją do popełnienia czynu zabronionego, odpowiada tak jak za podżeganie. Oznacza to, że mimo iż czyn zabroniony popełnia inna osoba, to ten, kto ją do tego nakłonił dla osiągnięcia określonego celu procesowego, ponosi odpowiedzialność karną na równi z podżegaczem. Ponadto w tym przypadku przepisy art. 22 i 23, które dotyczą karalności czynów zabronionych w określonych okolicznościach, nie mają zastosowania. Oznacza to, że w sytuacji opisanej w art. 24 nie można korzystać z łagodniejszych warunków odpowiedzialności wynikających z tych artykułów.

Przepis ten ma zastosowanie w sytuacji, gdy ktoś działając z zamiarem wywołania postępowania karnego wobec innej osoby, namawia ją do popełnienia czynu zabronionego. Kluczowa jest tu intencja skierowania postępowania karnego przeciwko tej osobie, co wyróżnia tę formę nakłaniania od zwykłego podżegania. Warunkiem jest zatem celowość działania, polegająca na wykorzystaniu popełnionego przestępstwa jako narzędzia do wszczęcia postępowania karnego. Przepis chroni przed świadomym prowokowaniem kogoś do przestępstwa w celu uderzenia w jego sytuację prawną.

Przykładem zastosowania art. 24 KK może być sytuacja, gdy osoba A nakłania osobę B do dokonania kradzieży, wiedząc, że celem A jest późniejsze oskarżenie B i wszczęcie przeciwko niej procesu karnego. Tutaj A nie tylko podżega do przestępstwa, ale działa z nastawieniem na wykorzystanie tego czynu jako podstawy oskarżenia. Art. 24 powoduje, że A odpowiada na równi z podżegaczem, a nie korzysta z okoliczności łagodzących zawartych w innych artykułach dotyczących karalności czynów zabronionych.

Częstym nieporozumieniem jest mylne stosowanie przepisów art. 22 i 23 w sytuacjach opisanych w art. 24, co skutkuje błędnym określeniem zakresu odpowiedzialności sprawcy. Innym błędem jest niedostateczne rozpoznanie zamiaru sprawcy, gdy intencja nakłaniania do popełnienia przestępstwa nie została właściwie ustalona lub pomylona z innymi motywami działania. Warto podkreślić, że art. 24 wymaga istnienia celowości w nakłanianiu, a więc ocena tej przesłanki jest kluczowa dla prawidłowego zastosowania przepisu. Zawsze w indywidualnych sprawach warto skonsultować się z prawnikiem, aby prawidłowo zinterpretować przesłanki i skutki działania według art. 24 KK.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Co to znaczy odpowiadać jak za podżeganie?

Odpowiedzialność jak za podżeganie oznacza, że osoba nakłaniająca do przestępstwa ponosi karę podobną do sprawcy lub podżegacza.

Kiedy można stosować art. 24 KK?

Gdy ktoś nakłania inną osobę do popełnienia przestępstwa z zamiarem wywołania przeciwko niej postępowania karnego.

Czy można korzystać z art. 22 i 23 KK w przypadku art. 24?

Nie, art. 24 wyłącza stosowanie art. 22 i 23 w sytuacjach, które opisuje.

Jakie znaczenie ma zamiar nakłaniania w art. 24 KK?

Zamiar powoduje, że nakłanianie służy wywołaniu postępowania karnego, co jest podstawą odpowiedzialności na mocy art. 24.

Czy art. 24 KK dotyczy tylko podżegania do przestępstwa?

Tak, przepis odnosi się do nakłaniania do popełnienia czynu zabronionego, czyli podżegania.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 24