Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny.
Aktualizacja: 21 lipca 2026
§ 1.Kto wykonuje zabieg leczniczy bez zgody pacjenta, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
§ 2.Ściganie następuje na wniosek pokrzywdzonego.
Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.
Częste pytania:
Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.
Fragment uzasadnienia
… zamiarem cel działań oskarżonych, jakim było zmuszenie M. O. do tego, aby przekazał on P. G. kwotę 800.000 zł. O ile rację można przyznać obrońcy T. M. , że przepis art. 192 § 2 k.k. nie wyklucza sytuacji żądania zwrotu wierzytelności poprzez stosowanie groźby lub przemocy wobec osoby najbliższej dla zobowiązanego do zwrotu tej wierzytelności, to jednak cały wywód skarżącej jest chybiony z tego powodu, że pokrzywdzeni –…
Fragment uzasadnienia
… użycia przemocy lub groźby bezprawnej w celu zmuszenia innej osoby do określonego działania, zaniechania lub znoszenia. Typ kwalifikowany przestępstwa zmuszania, ujęty w art. 192 § 2 k.k. , polega z kolei na stosowaniu przemocy wobec osoby lub groźby bezprawnej w celu wymuszenia zwrotu wierzytelności (tzn. swoistego prawa podmiotowego, które w stosunku zobowiązaniowym przysługuje wierzycielowi). Zatem okolicznością…
Fragment uzasadnienia
… Sądu Rejonowego w Bolesławcu z dnia 23 maja 2017r. w sprawie sygn. akt II K 754/16 za przestępstwa: - z art. 297§1 k.k. i art. 286§1 k.k. i art. 192 §2 k.k. w zw. z art. 11§2 k.k. popełnione w dniu 13 sierpnia 2014r. na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności. - z art. 297§1 k.k. i art. 286§1k .k. i art. 270§1 k.k. w zw. z art. 11§2 k.k. popełnione w dniu 13 listopada 2014r. na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia…
Fragment uzasadnienia
… 22 listopada 2013 r. Prokurator Prokuratury Rejonowej O. – P. w O. umorzył śledztwo toczące się z zawiadomienia powódki o popełnienie czynów z art. 271 § 1 k.k. oraz z art. 192 § 1 k.k. i art. 156 § 1 pkt 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. Mając na uwadze powyższe ustalenia, przy uznaniu, iż powódka dochodzi roszeń na podstawie przepisów art. 445 § 1 k.c. w zw. z art. 444 § 1i k.c. , art. 448 k.c. w zw. z art. 4 ustawy z dnia…
Wyświetlone orzeczenia: 4
PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 192: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.
Podsumuj orzecznictwoPrzepis art. 192 Kodeksu karnego wskazuje, że podlega karze osoba wykonująca zabieg leczniczy bez uprzedniej zgody pacjenta. Normuje on odpowiedzialność karną za naruszenie prawa do samostanowienia w kwestii leczenia medycznego. Kara przewidziana w § 1 obejmuje grzywnę, karę ograniczenia wolności lub pozbawienia wolności do lat dwóch. Ważnym elementem tego przepisu jest wymóg zgody, która musi być wyrażona przez pacjenta świadomie i dobrowolnie przed podjęciem zabiegu. § 2 natomiast precyzuje, że ściganie takiego czynu następuje na wniosek pokrzywdzonego, co oznacza, że organy ścigania nie będą działać z urzędu, lecz dopiero po zgłoszeniu przez osobę poszkodowaną.
Przepis ma zastosowanie w sytuacjach, gdy osoba wykonująca zabieg medyczny lub terapeutyczny nie uzyskała zgody pacjenta, co może dotyczyć zarówno procedur inwazyjnych, jak i innych form interwencji leczniczych. Przepis chroni autonomię pacjenta i jego prawo do decydowania o swoim ciele oraz zdrowiu. Ściganie na wniosek pokrzywdzonego podkreśla rolę pacjenta jako strony decydującej o ewentualnym wszczęciu postępowania karnego. Wymóg zgody jest szczególnie ważny w kontekście prawa do informacji, gdzie pacjent powinien być odpowiednio poinformowany o przebiegu i skutkach zabiegu.
Przykładem praktycznym może być sytuacja, gdy lekarz wykonuje zabieg chirurgiczny bez wyraźnej zgody pacjenta lub jego prawnego przedstawiciela. Na przykład, jeżeli pacjent odmówił konkretnej procedury, a mimo to została ona przeprowadzona, mamy do czynienia z naruszeniem art. 192 KK. Wówczas pacjent lub jego rodzina mogą zgłosić ten fakt jako wniosek o ściganie. Innym przykładem jest sytuacja, gdy lekarz decyduje się na podanie leku lub zastosowanie terapii wbrew woli pacjenta, co również skutkuje odpowiedzialnością karną wskazaną w przepisie.
Częstym nieporozumieniem jest mylenie tego przepisu z przypadkami konieczności ratowania życia, gdzie obowiązuje tzw. zgoda dorozumiana. Przepis nie dotyczy sytuacji nagłych, w których pacjent nie jest w stanie wyrazić zgody, a działanie lekarza jest niezbędne do uratowania zdrowia lub życia. Ponadto, błędem jest utożsamianie zgody pacjenta z odstępowaniem od leczenia; musi to być wyraźne oświadczenie o braku akceptacji dla konkretnego zabiegu. Warto również pamiętać, że wniosek o ściganie składany jest przez pokrzywdzonego, co oznacza, że brak takiego wniosku uniemożliwia podjęcie działań karnych przez państwo.
Podsumowując, art. 192 KK chroni prawo pacjenta do autonomii i wyrażania zgody na zabieg leczniczy, nakładając odpowiedzialność karną na naruszających ten obowiązek. W przypadku indywidualnych wątpliwości lub konkretnych sytuacji zalecana jest konsultacja z prawnikiem, aby właściwie ocenić zakres ochrony i możliwość dochodzenia roszczeń.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
Nie, przepis dotyczy sytuacji, gdy zabieg wykonano bez zgody poza wyjątkami przewidzianymi prawem, takimi jak ratowanie życia.
Wniosek o ściganie może złożyć tylko pokrzywdzony, czyli osoba, na której wykonano zabieg bez zgody.
Kara może obejmować grzywnę, ograniczenie wolności albo pozbawienie wolności do lat dwóch.
W sytuacji zagrożenia życia dopuszczalne jest leczenie bez zgody pacjenta, co nie podlega odpowiedzialności karnej.
Choć przepisy nie wymagają formy pisemnej, zgoda musi być świadoma i dobrowolna, a jej potwierdzenie pisemne jest praktyczne i bezpieczne.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.
Zapytaj o art. 192