Art. 955 Kodeksu cywilnego dotyczy tzw. testamentów szczególnych. Testament szczególny to wyjątek od zwykłej formy testamentu, dopuszczalny w określonych okolicznościach, kiedy sporządzenie testamentu zwykłego jest niemożliwe. Przepis stanowi, że taki testament traci moc po upływie sześciu miesięcy od czasu ustania okoliczności, które uniemożliwiały zachowanie formy zwykłej. Oznacza to, że przeszkoda formalna musi ustąpić, aby testament specjalny mógł dalej obowiązywać przez sześć miesięcy. Jeżeli spadkodawca zmarł przed zakończeniem tego terminu, testament nie traci ważności, nawet jeśli sześć miesięcy od ustania przeszkody jeszcze nie minęło. Przepis dodatkowo przewiduje zawieszenie biegu terminu, jeśli spadkodawca był przez pewien czas pozbawiony możliwości sporządzenia testamentu zwykłego. W praktyce oznacza to, że czas, w którym osoba nie mogła sporządzić testamentu zwykłego, nie jest wliczany do sześciomiesięcznego terminu ważności testamentu szczególnego.
Przepis ma zastosowanie zawsze, gdy spadkodawca sporządził testament szczególny, np. w stanie zagrożenia życia lub innych nadzwyczajnych okolicznościach, które wyłączają możliwość zachowania formy świadomej i formalnej. Kiedy taka okoliczność przestaje istnieć, liczy się sześć miesięcy na sporządzenie testamentu zwykłego. Jeśli w tym czasie testament zwykły zostanie sporządzony, testament szczególny traci moc, a jeśli spadkodawca umarł wcześniej, testament szczególny pozostaje ważny. Przepis daje więc czas na uporządkowanie formalności spadkodawcy bądź potwierdza ważność testamentu szczególnego w sytuacji, gdy dalsze działanie było niemożliwe.
Przykładowo, osoba będąca na statku na środku oceanu może sporządzić testament szczególny, jeśli z powodu braku notariusza nie może sporządzić testamentu zwykłego. Po powrocie na stały ląd i ustaniu przeszkód ma sześć miesięcy na sporządzenie testamentu zwykłego. Jeśli tego nie zrobi, testament szczególny przestaje obowiązywać po upływie tego terminu, chyba że zmarła przed upływem sześciu miesięcy od ustania przeszkód.
Często spotykanym błędem jest nieuwzględnianie zawieszenia terminu i błędne sądzenie, że testament szczególny jest zawsze ważny tylko sześć miesięcy od ustania przyczyn jego sporządzenia. Również pomijanie faktu, że zgon przed upływem terminu powoduje utrzymanie ważności testamentu szczególnego, prowadzi do błędnych wniosków. W sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem, aby właściwie ocenić termin ważności testamentu szczególnego zgodnie z art. 955 KC.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
