Artykuł 877 Kodeksu cywilnego określa sytuację, w której osoba poręczająca za dług innej osoby ponosi odpowiedzialność jak dłużnik główny. Konkretnie, gdy dłużnikiem była osoba niezdolna do czynności prawnych, a poręczyciel wiedział lub mógł z łatwością dowiedzieć się o braku takiej zdolności, zobowiązany jest do spełnienia świadczenia w miejsce tej osoby. Norma ma na celu ochronę wierzyciela przed skutkami zobowiązań zawartych przez osoby prawnie niezdolne, a jednocześnie reguluje zakres odpowiedzialności poręczyciela w takim przypadku.
Przepis ten znajduje zastosowanie głównie w sytuacjach, gdy podpisana umowa poręczenia dotyczy długu osoby prawnie niezdolnej do zawierania czynności prawnych, np. małoletniego bez przedstawiciela ustawowego lub osoby ubezwłasnowolnionej. Ważnym warunkiem jest moment zawarcia poręczenia: jeśli poręczyciel w chwili składania zobowiązania wiedział lub łatwo mógł się dowiedzieć o braku zdolności dłużnika, ponosi odpowiedzialność na zasadach dłużnika głównego. Zasadniczo ma to chronić wierzycieli przed niedopuszczalnymi skutkami prawnych działań osób niezdolnych do czynności.
Przykładem może być sytuacja, gdy rodzic poręcza za dług dziecka, które nie ukończyło 18 lat i nie ma zdolności do czynności prawnych. Jeśli rodzic wiedział o braku zdolności dziecka do zawierania umów, to w razie niespłacenia długu przez dziecko, rodzic musi spełnić świadczenie jak dłużnik główny. Przepis ten zabezpiecza wierzyciela, który w przeciwnym wypadku nie miałby skutecznego środka egzekucji, ponieważ umowa zawarta przez osobę bez zdolności jest nieważna lub nieskuteczna.
Często spotyka się błędne interpretacje artykułu 877 KC polegające na tym, że poręczyciel zawsze odpowiada jak dłużnik główny, niezależnie od tego, czy wiedział o braku zdolności dłużnika. W rzeczywistości, odpowiedzialność poręczyciela jest uzależniona od jego stanu wiedzy lub możliwości poznania tej okoliczności w momencie poręczenia. Pomyłką jest także lekceważenie istoty braku zdolności do czynności prawnych, który determinuje specyfikę stosunków prawnych w tym zakresie. Zawsze warto dokładnie ustalić fakty oraz stan prawny poręczyciela i dłużnika. W indywidualnych sprawach zalecane jest skonsultowanie się z prawnikiem celem oceny sytuacji i właściwego zastosowania przepisu.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
