Art. 834 Kodeksu cywilnego dotyczy sytuacji, gdy po zawarciu umowy ubezpieczenia na życie dochodzi do wypadku. Przepis stanowi, że jeśli wypadek nastąpił po upływie trzech lat od momentu zawarcia umowy, ubezpieczyciel nie ma prawa podnosić zarzutów dotyczących nieprawdziwych informacji przekazanych przy zawieraniu umowy. Dotyczy to w szczególności ukrycia choroby osoby ubezpieczonej. W ten sposób ustawodawca chroni ubezpieczonego przed konsekwencjami zatajenia informacji lub nieumyślnych błędów, które ujawniłyby się dopiero po dłuższym czasie. Co ważne, umowa ubezpieczenia lub ogólne warunki ubezpieczenia mogą przewidywać krótszy niż trzy lata okres, po którym zarzuty takie nie mogą być już podnoszone. Przepis ma charakter ochronny i ogranicza prawo ubezpieczyciela do kwestionowania prawidłowości udzielonych informacji na etapie zawierania umowy po określonym czasie jej trwania.
Przepis ma zastosowanie w sytuacjach, gdy ubezpieczony zgłasza roszczenie związane z umową na życie, a ubezpieczyciel chce odmówić wypłaty świadczenia powołując się na zatajenie choroby lub błędne informacje podane przy zawieraniu umowy. Szczególnie ważne jest to, że ochrona trwa trzy lata od dnia zawarcia umowy – po tym okresie nie można już kwestionować prawdziwości danych podanych przy jej zawarciu. Warunkiem stosowania przepisu jest upływ tego terminu i fakt, że zarzuty dotyczą informacji podanych na etapie zawierania umowy. Jeśli umowa przewiduje krótszy termin, obowiązuje on zamiast trzech lat.
Przykładem zastosowania art. 834 KC może być sytuacja, gdy osoba zawarła umowę ubezpieczenia na życie i nie poinformowała o drobnej chorobie, która jej nie zagrażała. Po czterech latach od zawarcia umowy wystąpił wypadek, a ubezpieczyciel chciałby odmówić wypłaty świadczenia, twierdząc, że ukryta choroba powinna wpłynąć na zawarcie umowy. Zgodnie z art. 834 KC, ponieważ od zawarcia umowy minęły już trzy lata, ubezpieczyciel nie może powołać się na zatajenie choroby i musi wypłacić świadczenie. Jest to ważne zabezpieczenie dla ubezpieczonych, które daje im pewność, że po określonym czasie nie będą narażeni na ryzyko odmowy z powodów formalnych.
Często w praktyce pojawiają się błędy polegające na tym, że ubezpieczyciele próbują podnosić zarzuty o zatajenie informacji także po dłuższym czasie, nie uwzględniając skutków art. 834 KC. Inny problem stanowi niewłaściwa interpretacja postanowień umowy lub ogólnych warunków ubezpieczenia skracających okres ochronny, co czasem prowadzi do niejasności lub konfliktów. Warto też pamiętać, że art. 834 dotyczy tylko umów na życie i tylko w kontekście zarzutów co do prawdziwości informacji podanych przy zawarciu umowy. W każdej indywidualnej sprawie, zwłaszcza gdy kwestia terminu lub zakresu zarzutów budzi wątpliwości, wskazane jest skonsultowanie się z prawnikiem posiadającym doświadczenie w prawie ubezpieczeń.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
