Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.

Art. 833.

Aktualizacja: 17 sierpnia 2026

  • Treść przepisu
  • Wyjaśnienie
  • 10 orzeczeń

Przy ubezpieczeniu na życie samobójstwo ubezpieczonego nie zwalnia ubezpieczyciela od obowiązku świadczenia, jeżeli samobójstwo nastąpiło po upływie lat dwóch od zawarcia umowy ubezpieczenia. Umowa lub ogólne warunki ubezpieczenia mogą skrócić ten termin, nie bardziej jednak niż do 6 miesięcy.

Ten przepis w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Orzecznictwo do tego przepisu

Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.

V GC 808/15Sąd Rejonowy w Kaliszu

Spór o zapłatę składki ubezpieczeniowej – wyrok SR w Kaliszu

Streszczenie

Sąd Rejonowy w Kaliszu przypomniał, że umowa ubezpieczenia tworzy wzajemny stosunek zobowiązaniowy: ubezpieczyciel ma spełnić świadczenie po zajściu wypadku, a ubezpieczający ma zapłacić składkę. W sprawie zasądzono pozostałą do zapłaty kwotę oraz koszty procesu, co potwierdza praktyczne znaczenie art. 805 k.c. w sporach o należności…

Wyświetlone orzeczenia: 4

PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 833: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.

Podsumuj orzecznictwo

Wyjaśnienie przepisu

Artykuł 833 Kodeksu cywilnego odnosi się do sytuacji, gdy ubezpieczony popełnia samobójstwo w okresie obowiązywania umowy ubezpieczenia na życie. Przepis wskazuje, że ubezpieczyciel nie jest zwolniony z obowiązku wypłaty świadczenia, jeśli samobójstwo nastąpiło po dwóch latach od daty zawarcia takiej umowy. Innymi słowy, po upływie dwóch lat od rozpoczęcia ochrony ubezpieczeniowej samobójstwo ubezpieczonego nie stanowi podstawy do odmowy wypłaty świadczenia przez ubezpieczyciela. Przepis dodatkowo dopuszcza możliwość skrócenia tego terminu poprzez postanowienia zawarte w umowie lub w ogólnych warunkach ubezpieczenia, jednak termin ten nie może być krótszy niż sześć miesięcy od zawarcia umowy.

Regulacja ta odgrywa rolę w ochronie interesów osób ubezpieczających się oraz ich bliskich, zapewniając pewien minimalny okres karencji, po którym samobójstwo nie wyklucza spełnienia świadczenia. Przepis ten znajduje zastosowanie w sytuacjach, gdy klient decyduje się na ubezpieczenie na życie i w okresie ochrony wydarza się samobójstwo. To zabezpiecza przed nadużyciami polegającymi na zawarciu polisy tuż przed takim zdarzeniem. Z kolei skrócenie terminu karencji do sześciu miesięcy może wystąpić, jeśli strony tak postanowią w umowie lub w ogólnych warunkach, co jest dopuszczalne prawnie, ale nie może prowadzić do wyłączenia świadczenia w trakcie pierwszego półrocza.

Przykładowo, osoba zawierająca umowę ubezpieczenia na życie po dwóch latach od jej zawarcia popełnia samobójstwo. Zgodnie z artykułem 833 KC ubezpieczyciel jest zobowiązany do wypłaty świadczenia. Natomiast jeśli w umowie czy ogólnych warunkach znajduje się zapis skracający okres karencji do sześciu miesięcy, to nawet jeżeli samobójstwo nastąpi po sześciu miesiącach, ubezpieczyciel nie może odmówić wypłaty. Taka konstrukcja zabezpiecza interesy beneficjentów świadczenia, zapobiegając sytuacjom, w których ubezpieczyciel mógłby uchylać się od odpowiedzialności po krótkim czasie od zawarcia umowy.

W praktyce często pojawiają się nieporozumienia dotyczące tego, czy w każdym przypadku samobójstwo oznacza wyłączenie odpowiedzialności ubezpieczyciela. Nierzadko osoby ubezpieczone albo ich rodziny błędnie interpretują ten przepis, sądząc, że wystarczy udowodnić samobójstwo, aby pozbawić świadczenia. Należy jednak pamiętać, że obowiązują terminy wynikające z umowy lub przepisów ustawowych. Inaczej mówiąc, jeśli samobójstwo nastąpiło przed upływem terminu dwóch lat lub skróconego wymienionego w umowie, ubezpieczyciel może odmówić świadczenia, co jest zgodne z prawem. Istotne jest więc dokładne zapoznanie się z umową oraz ogólnymi warunkami ubezpieczenia.

Podsumowując, art. 833 KC reguluje zasady wypłaty świadczenia ubezpieczeniowego na życie w przypadku samobójstwa ubezpieczonego, chroniąc strony umowy przed nadużyciami i dając jasność co do okresów karencji. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem, aby dokładnie ocenić sytuację i obowiązujące warunki umowy ubezpieczenia.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Czy ubezpieczyciel zawsze musi wypłacić świadczenie przy samobójstwie ubezpieczonego?

Nie, świadczenie wypłaca się, jeśli samobójstwo nastąpiło po dwóch latach od zawarcia umowy lub po skróconym terminie nie krótszym niż sześć miesięcy, jeśli tak umowa przewiduje.

Czy umowa ubezpieczenia może skrócić okres karencji dotyczący samobójstwa?

Tak, umowa lub ogólne warunki ubezpieczenia mogą skrócić okres karencji do minimalnie sześciu miesięcy.

Co się stanie, jeśli samobójstwo nastąpi przed upływem dwóch lat od zawarcia umowy?

Ubezpieczyciel może odmówić wypłaty świadczenia, chyba że umowa przewiduje krótszy termin karencji.

Czy przepisy dotyczące samobójstwa w ubezpieczeniu na życie są takie same we wszystkich umowach?

Podstawowy przepis jest taki sam, ale szczegóły mogą się różnić w zależności od umowy i ogólnych warunków ubezpieczenia.

Czy warto konsultować się z prawnikiem w sprawach dotyczących samobójstwa a ubezpieczenia?

Tak, ponieważ indywidualna sytuacja i warunki umowy mogą wymagać specjalistycznej analizy prawnej.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 833