Art. 79 Kodeksu cywilnego określa szczególne zasady składania pisemnego oświadczenia woli przez osobę niemogącą pisać. Zgodnie z tym przepisem, taka osoba może uwierzytelnić swoje oświadczenie w dwojaki sposób. Pierwszym jest złożenie na dokumencie tuszowego odcisku palca, obok którego osoba upoważniona wypisuje jej imię i nazwisko oraz własnoręcznie podpisuje się. Drugim sposobem jest sytuacja, gdy zamiast samego składającego oświadczenie podpisuje się osoba przez niego upoważniona, a jej podpis poświadcza notariusz lub odpowiedni organ administracji publicznej – wójt, burmistrz, prezydent miasta, starosta albo marszałek województwa. Kluczowe jest wówczas zaznaczenie, że podpis został złożony na życzenie osoby niemogącej pisać, co nadaje aktowi ważność prawną.
Przepis ten znajduje zastosowanie w sytuacjach, gdy osoba fizyczna chcąc złożyć ważne oświadczenie woli na piśmie, np. zawrzeć umowę czy złożyć oświadczenie testamentowe, nie jest w stanie podpisać się samodzielnie z powodu braku zdolności motorycznych. Wymóg ten jest znaczący dla zabezpieczenia praw i interesów osób niezdolnych do własnoręcznego podpisu, zapewniając jednocześnie czytelność i wiarygodność oświadczenia.
Przykładem praktycznym może być sytuacja osoby sparaliżowanej, która chce podpisać umowę najmu mieszkania. Nie mogąc samodzielnie pisać, odciska ona palec tuszem na dokumencie, a obok jej imię i nazwisko wypisuje upoważniony przez nią pełnomocnik, który następnie składa własny podpis. Takie oświadczenie ma moc prawną równą podpisowi własnoręcznemu. Alternatywnie może też upoważnić znaną osobę do podpisania w jej imieniu, zaś taki podpis zostanie poświadczony przez notariusza lub urząd gminy z zaznaczeniem, że jest to wykonane na jej żądanie.
Częstym nieporozumieniem przy stosowaniu art. 79 jest niewłaściwe poświadczenie podpisu przez osobę nieupoważnioną lub brak jasnego wskazania, że podpis został złożony na życzenie osoby niemogącej pisać. Do błędów należy także nieuprawnione podpisywanie przez osoby nieotrzymały oficjalnego upoważnienia. Prawidłowe zastosowanie przepisu zabezpiecza interesy obu stron oraz zapobiega sporom na tle ważności oświadczenia woli. W każdej konkretnej sytuacji warto skonsultować się z prawnikiem, aby prawidłowo spełnić wymogi formalne przepisów i uniknąć problemów prawnych.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
