Art. 768 Kodeksu cywilnego reguluje kwestie związane z odpowiedzialnością komisanta wobec komitenta w kontekście sprzedaży rzeczy powierzonej do sprzedaży. Przepis ten składa się z trzech paragrafów, które szczegółowo określają obowiązki komisanta w sytuacji, gdy cena sprzedaży różni się od ceny oznaczonej przez komitenta. W pierwszym paragrafie zawarta jest zasada, że jeśli komisant sprzeda rzecz za cenę niższą niż cena określona przez komitenta, musi wyrównać tę różnicę, czyli zapłacić komitentowi różnicę między ceną oznaczoną a faktyczną ceną sprzedaży. Drugi paragraf odnosi się do sytuacji odwrotnej – gdy komisant nabywa rzecz za cenę wyższą niż cena wskazana przez komitenta. W takiej sytuacji komitent ma prawo, po otrzymaniu zawiadomienia o wykonaniu zlecenia, odmówić uznania czynności za dokonaną na jego rachunek, co musi wyrazić niezwłocznie. Jeśli tego nie zrobi, uznaje się to za zgodę na wyższą cenę. Trzeci paragraf wprowadza ograniczenie roszczeń komitenta: nie może on domagać się zapłaty różnicy ani odmówić zgody na wyższą cenę, jeśli zlecenie nie mogło być zrealizowane po cenie oznaczonej, a zawarcie umowy w wyższej cenie zabezpieczyło go przed stratą. Zatem przepis chroni interesy obu stron, wskazując granice odpowiedzialności komisanta oraz dając komitentowi narzędzia do kontroli kosztów zleconych transakcji. Art. 768 ma zastosowanie w sytuacjach, gdy komisant działa na rachunek komitenta, a cena sprzedaży lub zakupu różni się od ceny oznaczonej w zleceniu. Ważne jest też, że komitent musi być powiadomiony o wykonaniu zlecenia, a jego brak wyraźnego sprzeciwu wobec wyższej ceny oznacza akceptację. Przykładowo, jeśli osoba powierza komisantowi sprzedaż obrazu za 10 000 zł, a ten sprzeda go za 9 000 zł, komisant musi zapłacić różnicę 1 000 zł. Z kolei jeśli komisant kupi dla komitenta przedmiot za 12 000 zł, podczas gdy cena umowna to 11 000 zł, komitent może zaakceptować lub odrzucić taką transakcję po otrzymaniu informacji. Często spotykanym błędem jest niedopełnienie wymogu powiadomienia komitenta o wykonaniu zlecenia lub niejasne ustalenia ceny od początku. Niezrozumienie przesłanki konieczności ochrony komitenta przed szkodą może też prowadzić do nieprawidłowego stosowania przepisu. W praktyce ważne jest, by zarówno komisant, jak i komitent jasno komunikowali warunki zlecenia i pozostawali w kontakcie. W razie indywidualnych wątpliwości dotyczących konkretnej umowy, wskazane jest skonsultowanie się z prawnikiem.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
