Art. 767.

Artykuł 767 Kodeksu cywilnego stanowi, że jeśli komisant zawarł umowę na warunkach korzystniejszych niż te, które zostały mu wyznaczone przez komitenta, to uzyskana korzyść należy się komitentowi. Oznacza to, że komisant nie zatrzymuje dla siebie żadnych dodatkowych zysków wynikających z zawarcia takiej umowy, lecz ma obowiązek przekazać je komitentowi. Przepis ten zabezpiecza interesy komitenta, któremu komisant działa na podstawie umowy komisu, zapewniając mu pierwszeństwo w korzystaniu z ewentualnych dodatkowych profitów. Warunki korzystniejsze oznaczają tu warunki umowy lepsze pod względem ekonomicznym lub jakościowym dla komitenta niż te, na które komisant miał początkowo zawrzeć umowę.

Przepis ten znajduje zastosowanie przede wszystkim w sytuacjach, gdy komisant zawiera umowę sprzedaży lub zakupu w imieniu komitenta i dochodzi do zdarzenia, że warunki finansowe lub inne istotne elementy umowy są bardziej korzystne niż przewidywano. Obowiązek oddania korzyści komitentowi dotyczy zarówno lepszej ceny, jak i innych warunków umowy, które przekładają się na wymierne korzyści majątkowe dla komitenta. Warto podkreślić, że nie chodzi tu o typowe wynagrodzenie komitenta, ale o dodatkową, niezamierzoną na wstępie korzyść.

Przykładem zastosowania artykułu 767 KC może być sytuacja, w której komisant otrzymał od komitenta zlecenie sprzedaży towaru po cenie nie wyższej niż 1000 zł. Komisant zawiera jednak umowę sprzedaży za 1100 zł, czyli na warunkach korzystniejszych dla komitenta. Wtedy różnica 100 zł, jako korzyść dodatkowa, należy się komitentowi i musi być mu przekazana. Dzięki temu komitent zyskuje więcej niż zakładał pierwotny zakres umowy, a komisant nie może zatrzymać tej kwoty dla siebie.

Częstym nieporozumieniem przy stosowaniu tego przepisu jest mylenie korzyści przypadających komitentowi z wynagrodzeniem komitenta. Komisant nie jest uprawniony do zachowania żadnej nadwyżki ponad ustalone warunki umowy jako swojej gratyfikacji. Czasem błędnie uznaje się także, że każda zmiana warunków umowy powoduje powstanie korzyści, podczas gdy kluczowe jest, by były one rzeczywiście lepsze dla komitenta. Ponadto, w praktyce może pojawić się problem z ustaleniem, które warunki są korzystniejsze i w jakim zakresie. Dlatego też interpretacja powinna opierać się na analizie konkretnego przypadku i okoliczności zawartej umowy.

Podsumowując, artykuł 767 KC chroni interesy komitenta poprzez obowiązek przekazania mu korzyści wynikających z zawarcia umowy na warunkach lepszych niż wskazane w poleceniu. W przypadku wątpliwości dotyczących zastosowania tego przepisu w indywidualnej sprawie zalecana jest konsultacja z prawnikiem, który pomoże właściwie ocenić sytuację i zabezpieczyć prawa komitenta.